“AKILLI iNSAN’ın karakteristik özellikleri

0
790

Akıl: Düşünme, anlama ve kavrama gücü, hafıza, bellek, us. Düşünce ve davranışlanmızın hakemi. Fertlerin sahip oldukları akıllarını beğenmeleriyle ilgili olarak Montaigne der ki: “İnsanlara en âdilce dağıtılan nimet akıldır; çünkü hiç kimse akıl payından şikayetçi delildir.”

Persius bu konuda son noktayı koyar: “İnsanın aklını beğenmesi için aklından ötesini görebilmesi gerekir.” Bizim insanımız da şöyle der zaten: “Akılları pazara çkarmışlar, herkes yine kendi aklını almış.” Güzel ve faydalı olan her sonuç, aklın ürünüdür.

İşte akıllı insanın özellikleri:

1. Hayatını “en iyi’ye yakın ölçüde yaşar.

2. Şüpheci değildir ama sorgulayıcıdır. Zaten felsefenin başlangıcı şüphe, gelişmesi sorgulama, sonucu belirsizliktir.

3. Gerçekleri iyi görür ve ona göre davranır.

4. Bilgi ve düşünme kabiliyetinin azlığından kaynaklanan bir fakirliktir çekmez; yani akıl ve kalp donanımını sıklıkla günceller.

5. Çileyle arkadaştır. Aristo “Zevkin değil, acısızlığın peşinden koşar akıllı kişi!” derken akıllı kişinin hazzı değil, acısızlığı hedeflemesi gerektiğini belirterek aklı başındalığın bir erdem olduğunu, bilgi olmadığını söyler. Kim iyi düşünürse, o, aklı başında olsa gerekir.

6. Akşamları uyumadan önce o gün neler yaptığını gözden geçirip değerlendir.

7. Aklını zorluklar için kullanır; sert olan şeyleri yumuşatabilir, dar olanları genişletebilir ve ağır olan şeylere akıllıca katlanmayı başarır. Çünkü ağır olan şeyler, akıllıca davranana daha az baskı yapar. Burada çok güzel bir terimle tanışıyoruz: Akıllıca katlanmak. Hayatta insan karşılaştığı veya karşılaşacağı bütün zorluklarla mücadelede bunu becerebildiği zaman, akıllıca katlanabildiği zaman,, inşallah heqeyin üstesinden gelebilir. Çünkü insana bu güç verilmiştir.

8. Sağduyuludur. İnsanın doğru ve isabetli karar vermesi, sağduyulu olmasıyla özdeştir. Sağduyu akılın tâ kendisidir.

9. Aklını beğenmez, devamlı daha akıllıcanın peşindedir.

10. Kendisi gerekli beceriye ve eğitime sahip olmasa da akıllı insanları çevresine toplayarak başarıya ulaşır. ABD’nin petrol devlerinden olan şirketin sahibi Anderw Carnegie mezar taşına şu anlamlı itirafını yazdırmıştır. “Burada akıllı insanları etrafına toplayarak başarılı olmuş basit bir adam yatmaktadır.”

11. Başkalarından farklı olduğu yönlerin başkalarını düşünme ve anlama kabiliyetine sahiptir.

12. Yavaş yürürler, her zaman doğru yolu izleyerek gerçekte koşmalarına rağmen yolun dışına çıkanlardan daha ileri gi¬derler.

13. Zekidir. Zekâ insanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri algılama, yargılama ve sonuç çıkarma yeteneklerinin tamamıdır. Akılsa düşünme, anlama ve kavrama gücüdür. Yani akıl güçtür, zekâ yetenektir. Güçsüz bir yetenekten söz edilemez. Zekâ, aklın bölümlerinden sadece biri olabilir ancak.

14. Devamlı öğrenir, hayat boyu eğitim alır. Öğrenme, çözüm üretme, bilinenlerden faydalanarak bilinmeyenleri ortaya çıkarma gücüne sahiptir.

15. Şu 26 yeteneği aktif şekilde kullanır: Anlama, anlatma, eşleme, analiz, sentez, hafıza, düşleme, sayı, sonuçlama, gözlem, sezgi, kavrama, tepki, kararlılık, uyum, esneklik, konsantre olabilme, organize, insiyatif, tavır, özgüven, liderlik, üretkenlik, kâşiflik, etkileyebilme, etkilenme.

16. iç dünyasında ve çevresinde yapacağı bilinçli ve akılcı sorgulamalarla aklını kullanarak bilgeliğe ulaşır. Aklımızı akıllıca kullanarak varabileceğimiz bilgelik, insanın varabileceği en yüce değerdir.