Alo, kiralık dede var mı?

0
260
Mathias, iki yaşında, sapsarı saçları olan İskandinavyalı bir bebek. Annesi Pernille ve babası Lennart çalıştığı için onlarla pek sık vakit geçiremiyor. Ama bu büyük bir dert değil; çünkü Mathias’ın her canı istediğinde kendisiyle vakit geçiren dedesi var. Ancak o normal dedelere pek benzemiyor. Zira Mathias ile arasında herhangi bir biyolojik bağ yok. Ne annesinin babası ne de babasının. O bir ‘kiralık dede’.

Şimdilerde ciddi ekonomik sıkıntılarla yüz yüze olan Avrupa’nın en önemli problemlerinden biri hiç şüphesiz her geçen yıl biraz daha tahrip olan aile kurumu. Sürekli revize edilen aile politikalarına rağmen yaşlı kıtada işler hiç de yolunda gitmiyor. Yapılan araştırmalar her yıl daha fazla çocuğun aile ortamından uzaklaştığını gösteriyor. Anne, baba ve çocuktan oluşan çekirdek aile sayısı bile giderek azalırken büyükbaba ve büyükannenin de içinde bulunduğu ‘geniş aile’ ise neredeyse hiç yok. Avrupa’nın bu hali, son derece ilginç uygulamaların hayata geçmesine neden oluyor. Bunlardan biri, son dönemde Danimarka’da ortaya çıkan ve hızla artan ‘büyük ebeveyn kiralama’ uygulaması. Aileler bu yöntemle küçük çocukları için büyükbaba ya da büyükanne kiralıyor. Uygulama sayesinde hem yalnız yaşamak zorunda kalan yaşlı insanlar yeni bir aileye kavuşuyor hem de küçük çocuklar bir şekilde büyükbaba ya da büyükanne sevgisi yaşıyor.

Uygulama genellikle çeşitli nedenlerle kendi ailelerinden ayrılmak zorunda kalan genç çiftler tarafından kullanılıyor. Çiftler yerel gazetelere ilan vererek ya da bu uygulama için özel olarak kurulmuş internet sitesine başvurarak çocuklarıyla vakit geçirebilecek bir büyükanne ya da büyükbaba aradıklarını bildiriyorlar. Sağlık durumu ve vakti uygun olan yaşlı insanlar da bu ilanlara cevap vererek yeni bir torun sahibi oluyor. Danimarka’da bu uygulama için özel olarak kurulmuş bir internet sitesi bile var. Bir buçuk yıldır uygulanmakta olan ebeveyn kiralama yöntemiyle yüzlerce geniş aile oluşturulmuş durumda. seniorlife.dk isimli internet sitesinin yöneticisi Bjarne Bekker, son 18 ay içerisinde 600’den fazla ebeveyn kiraladıklarını söylüyor. Sık sık ebeveyn kiralama ilanları yayınlayan yerel bir gazetenin reklam müdürü olan Rasmus Kofold ise; uygulamanın önceleri kendileri için de oldukça şaşırtıcı olduğunu belirterek, “Geçmişte kaybolan yaşlı insanlar için ilanlar basıyorduk. Şimdi ise durum çok daha farklı. Çocuklar için büyükbaba ya da büyükanne ile vakit geçirmek son derece önemli. Uygulama yalnız yaşayan yaşlılar için de faydalı. Onlar da bu sayede yeniden aile oluyorlar.” diyor. Ebeveyn kiralama uygulamasının çocuk bakımıyla ilgili yeterli bilgiye sahip olmayan genç çiftler için de faydalı olduğu söyleniyor. Genç çiftler kiraladıkları büyükanne ya da büyükbabaların çocuk yetiştirmeyle ilgili tecrübelerinden de faydalanabiliyor.

Oğlu Mathias’a uygun bir büyükbaba bulmak için yerel bir gazeteye ilan veren 26 yaşındaki Birgitte Olsson uygulamayı savunmak için kendi hayatından örnek veriyor: “Çocukken büyükbabam ve büyükannem uzak bir şehirde yaşıyordu. Bizi ziyarete geldiklerinde ne kadar sevindiğimi hiç unutmuyorum. Herkesin bir arada oturup çay içtiği kocaman, mutlu bir aile oluyorduk. Aynı duyguyu oğlum Mathias’ın da yaşamasını istiyorum. Bu yüzden kiralık ebeveyn ilanı verdik.” Birgitte’nin annesi, Mathias doğmadan önce hayatını kaybetmiş. Babasıyla ise yıllardan beri görüşmüyor. Eşi Lennard’ın ailesinin ise Mathias ile ilgilenemeyecek kadar yaşlı olduğunu söylüyor.

Avrupa’da 30 saniyede bir aile yıkılıyor

Avrupa Parlamentosu Aile Politikaları Enstitüsü’nün 2008 yılında yayınladığı ‘Avrupa’da ailenin evrimi’ (Evolution of the family in Europe 2008)’ isimli rapora göre; Avrupa’da her 30 saniyede bir aile yıkılıyor. 27 AB ülkesine dair verilerin değerlendirildiği raporda; 1980 ile 2006 yılları arasında evlilik oranının yüzde 24 gerilediği ve her üç aileden birinin çocuksuz olduğu vurgulanıyor.

Kaynak: Zaman