Çocuğunuz hangi yaşta, hangi davranışları sergiler?

0
413

Ana-babalara son derece öz birikim sunuyoruz!

Çocuğunuz hangi yaşta, hangi davranışları sergiler?

Elbette anne veya baba sıfatını kazanmak önemlidir ama çocuk sa­hibi olmakla iş bitmez, asıl faali­yet ondan sonra başlar. Her çocuk muazzam bir cevherdir, keşfedil­meyi bekler. Bu keşif harekatında ana-baba başta gelmek üzere aile büyüklerinin sorumluluğu fazladır. Öncelikle kendisini ve haya­tı cidden ve hakikaten keşfedebilmiş seçkin ve şuurlu ana-babalar çocuklarını daha iyi keşfederler.

Hayırlı bir eş Allah’ın en büyük nimetlerinden biridir, diğeriyse sağlıklı çocuğa sa­hip olmaktır. Bunların kıymeti henüz nimet eldeyken bilinmelidir, yoksa elimizden alı­nabilir. Çocuk nimetinin kıymetini bilmenin ilk şartı, oğlumuza veya kızımıza psikolog gibi yaklaşabilmektir. Onun gelişimini yıl yıl, hatta ay ay, belki gün gün takip edip ge­rekli yaklaşımları sergileyebilmektir asıl marifet… İşte şuurlu ana-baba olmak budur, yüksek kariyer ve diplomalar değildir.

Eğer çocuk sahibiyseniz veya bunu dü­şünüyorsanız şimdi size çok önemli biri­kim sunacağız. Çocuğunuz hangi yaşlar­da, hangi özellikleri sergiler? Onun zihin.

beden, ruh gelişimiyle çok yakından ilgili ayrıntıları lütfen ciddiye alın. Yoksa so­rumlu duruma düşersiniz. Unutmayın: Onların sizin üzerinizde haklan var.

3-4 yaş arasındaki çocuklar

3 yaş İlk iki yaşta olduğu gibi yetişkinler­le beraberlikten büyük zevk alır. Artık ken­di yaşıtı çocuklara da ilgi göstermeye başlar ama yaşıtı çocuklar yetişkinlerin hoşgörüsü­ne sahip olmadıkları için onlarla beraberlik­leri her zaman mutluluk verici değildir. Son derece ben merkezcidirler ve çoğunlukla kendi başlarına oynamayı sürdürülen Zen­gin hayal gücüne sahiptirler. Hayal oyunları oynar, hayal arkadaşları bulurlar. Bunlar sanki gerçekmiş gibi davranabilirler. Bu. ço­cuğun gerçek olanla olmayanın sınırlarını tam ayıramayan ve daha sonraki yıllarda da devam edecek düşüncesinin özelliğidir.

4 yaş 3 yaşında olduğundan daha sakin ve uyumludur. Kendi kendine hareket edebilen, konuşup soru sarabilen, kendisi hakkında bilgi verebilen bir ferttir. Devamlı çevresini tanıma gayreti içindedir ve bunu bıkkınlık verircesine sorduğu sorularla açıkça ortaya koyar. “Ne, nerede, kim, niçin?” gibi soru

lar sorar. Sorulanyla ilgili açıklamaları dik­katle izler. Burada yetişkinin vereceği ce-vaplann doğru, onun anlayabileceği açıklık­ta olmasının önemi büyüktür. Sorular çocu­ğun ilgilerini, çevresini tanıma gayretlerini, öğrenme isteğini göstermesi açısından önemlidir. Yetişkinleri izleyerek onlan tak­lit eden 4 yaş çocuğu bir yandan yetişkinle olumlu ilişkilerini sürdürürken, diğer yan­dan kendi yaşıtı çocuklarla daha uzun süre birlikte olmaya başlar. Ancak gruplar henüz çok kolaylıkla dağılabilir niteliktedir.

5-6 yaş arasındaki çocuklar

5yaş Aykınlık ve dengesizlik yaşıdır. Bu­na rağmen utangaçlık ve aşın vericüik karı­şımı büyüklere yaklaşma tarzı, aşın samimi sorulanyla çekici halleri vardır. 5 yaş çocu­ğu aşırı ciddî çocuktur. Gereksiz konuşmalar yapmaz. Ânî, açık ve tam özellikler gösteren bir yaştır. Verilen işi bitirmekten hoşlanır. Gösterişe meraklı değildir. Çabuk kararlar verebilir. Düzenli cümleler kurarak başkala­rıyla ilişkiye rahatlıkla girebilir. Olgun görü­nüm sergiler. Kendi işlerini yapabilir, ba­ğımsızdır. Giyinmek, yıkanmak, yemek ye­mek, tuvalete gitmek, alışveriş yapmak ve basit ev işlerini görme becerilerini edinmiş­tir. Okula ilgi duyar. Sahip bulunduğu şey­lerden gurur duyar. Kendisi onun için önem­lidir. Ailesini sever, fakat kendi çıkar ve ar­zularını başkalanna tercih de edebilir. Kısa­cası 5 yaş çocuğu kendi kendine yetebilen, sosyal, kendinden emin, şekilci ve uyumlu, rahat ve ciddî, dikkatli ve kararlıdır.

6 yaş Bu yaşın çocuğu değişmekte olan çocuktur. Dengesiz kurallara karşı isyankâr bir tutum içine girer. Tembel ve kararsız gö­rünümdedir. Bencillik fazlasıyla belirgindir. Günlük işlerde sorumluluk alır. Oyunu ku­rallarına göre oynar. Başladığı işi bitirebilir. Kişileri ve eşyalan paylaşır. Büyüklerini memnun etmeye çalışır. Kendinden küçükle­re karşı koruyucudur. Değişik arkadaşlar edi­nir. Haksızlığa uğradığı zaman kendini savu­nur. Adil olan cezayı kabul eder. Korkularını söyler. Kendine yetişkin gibi davranılmasın-dan hoşlanır. Çok hızlı duygu değişiklikleri yaşar. Meraklı, hevesli, affedici, alçakgönül­lüdür. Okula gitme macerasından hoşlanır. Hâlâ okul öncesi özelliklerini gösterir.çocuk

7-8 yaş arasındaki çocuklar

7 yaş Çocuk için oldukça önemli dönem­dir. Bu yaş “7 yaş buhran dönemi”, “ikinci kaprisler dönemi” ya da “sosyal benliği keşfetme safhası” diye adlandırılır. Bu dö­nemde çocuk sosyal benliğini keşfeder. “Ben kimim, etrafımdaki insanlar kimler­dir, benimle onlar arsındaki mesafe ne­dir?” gibi sorular sorar. Çocuk bu dönemde sosyal varlık olarak toplumda yerini alma

buhranı yaşar. Mantıklı, yumuşak başlı, hü­zünlü, hayalci, ben merkezci, toleranslı, sı­kılgan, arkadaş canlısı, endişeli, çekingen ve üretkendir. Yeteneklerini tekrar tekrar prova etmek ve geliştirmek ister. Kendi dünyasının kontrolünü elinde tutmak ister. Küçük düşmekten korkar, şikâyet eder, kü­ser ve kendini eleştirir. Bir şeyler biriktirir. Olayların iç yüzünü kavrayabilir. Fedâkâr­lıkta bulunarak uzlaşır, tanımadıklarıyla iyi geçinemez. Harekete geçmeden önce çe­kimserdir. Duyguları açısından tehlikeli yaştadır. Kendini başkasının yerine koyabi­lir. Ana-babasının sevgisine ihtiyaç duyar.

8-9 yaş arasındaki çocuklar

Daha çok yetişkine benzer, yeni fikirleri sever, gösteriden hoşlanır. Barışsever ve coşkuludur. Ana-babasına bağlıdır. Gide­rek gelişen zekâya ve içgörüye sahiptir. Dik kafalıdır. Kendini ilgilendirmeyen ko­nulara kulak misafiri olur. Para ilgisini çe­ker. Sevgisini gösterir, övülmeyi bekler, güvenilmeyi ister. Bağımsızlığının peşinde­dir, tenkitçidir, karşı cinse karşıdır, motor becerileri gelişmiştir. Terbiyelidir. Kendini kontrol eder. Dağınıktır. Eskiye oranla daha düşünür ve kendi iç dünyasında sebep-so-nuç ilişkileri aramaya başlar. Üçüncü ço­cukluk döneminde üzerinde durulması ge­rekli önemli bir husus, çocuğun şahsî mera­kını tatmin edebilmesi için ona keşif görev­leri verilerek gelişiminin desteklenmesidir. Çocukların şahsî merakları gerçeklerle te­mas ettikçe tatmin olur. Merak çocukları hayata sevkeden önemli bir özelliktir.

9-10 yaş arasındaki çocuklar

9 yaş Dost tavırlıdır. Kendi düşünce ve tavırlarını tahlil edebilir. Gergin, unutkan, neşeli, kendine güvenen, dürüst ve gözle-mecidir. Arkadaşlarına uyar. Ana-babaya ihtiyacı vardır. Bebeksi davranışlara geri döner. Endişelidir. Kolaylıkla cesareti kırı­lır. Eli açık, içten ve ısrarcıdır. Güven duya­bilir, kendini tenkit eder. Ev dışı faaliyetlere bayılır. Yeni ufuklar peşindedir, sporu ve kuralları sever. Kötü kelimeler kullanır. Karşı cinse karşıdır. Kendini harekete geçi­rir. Eski yeteneklerini geliştirir. Şimdiye ka-

dar kendisine yetişkin kimse tarafından ya­pılan açıklamaları dinleyen, fakat benimse­meyen veya şahsî inançlarıyla hayallerini birleştirmeye çalışan çocuk, daha gerçekçi düşünmeye başlar. Bu dönemde zaman kav­ramını, zamanın önemini ve değerlendir­ilmesini öğrenir. Zamanı ayarlayabilmesi 9 yaşın en büyük kazançlarındandır.

10 yaş Düzenli, huzurlu ve elde edilen bilgilerin özümsendiği, toplandığı ve denge­lendiği ana devredir. Bu yaştaki çocuk artık herşeye kolayca inanmaya başlar. Ancak gördüğü, işittiği ve söylediği şeyler hakkın­da hüküm vermeyi öğrenir. Genellikle prob­lemler üzerinde fazla durmaz, denge duru­mu sözkonusudur. Ender olarak ağlar, sık sık da “gerçekten mutlu” olduğunu söyler. Duygusal patlamaları sık değildir, olduğun­da da şiddetli ve anîdir, fakat çabuk geçer. Benliğini ve hayatı olduğu gibi kabul etme eğilimindedir. Öfkenin az olduğu bir dö­nemdir. 10 yaşındakilerin çoğu “bazı huyla-rıyla mücadele etmeyi denediklerini, kızma­mak için uğraştıklarım” söylerler.

10-13 yaş arasındaki çocuklar

10-11 yaş Çocukluk döneminin bitişiyle tanışır. Düşünmeden hareket eder. Ağla­maklıdır. Ne dediğini bilmez, kararsızdır. Grup tarafından kabul edilmek ister. Öfke­lidir, çabuk kızar. Kendinden küçükleri eleştirir. Bir kahramana aşın sevgi göste­rir. Duygusal, sosyal, dikkatsiz, konuşkan, meraklı, gururlu ve uysaldır. Ahlâk pren­siplerine göre davranır. Grup çalışmalarına uyar. Fıtrî ve ânî tepki gösterir.

11-12 yaş Huysuz, aksi ve geçimsizdir. Rahat durmaz, kıpır kıpırdır. Konuşkan, gü­rültücü, sosyal, gülünç, cazip, kararsız, vic­danlı, sakar, duygusal, taşkın, ben merkezci, verici, taklitçi, meraklı, rekabetçi ve tenkitçidir. Duygu durumu hızlı değişir. Er­gen gibi davranmak ister. Mizahı sever. Her­şeyi parayla ölçer. Bilgi vermekten hoşlanır. Çiyim ve davranışlarına itina göstermez. Adil davranıİmasını ister. Ana-babasının mükemmel omadığını farketmeye başlar. Bu evrede çocuklar, görüşlerini haklı gös­terebilecek düşünce kurallarını ve mantık yollannı bulmaya çalışırlar. Görüş alışve

1. Okuldan geldikten sonra yaklaşık bir saat kadar oyun oyna, dinlen ya da kendine uygun bir TV program seyret

2. Bugün çalışacağın derslerle ilgili plân yap. Zor gelen dersleri zihninin zinde olduğu zamana bırak.

3. Dersini çalışma odasında yap ya da kendine bir çalışmc köşesi oluştur. Bu çalışma köşesinde masa, sandalye ve kitaplarını koyacağın bölüm de bulunsun.

4. Çalışman yatarak, uzanarak, müzik dinleyerek veya TV açıkken yapma. Çünkü bu, bedenine gevşeme vereceğinden dik­katini dağıtıp uykunun gelmesine sebep olur. Çalışmanı masanın başında, pencere kenarından uzak, ses ve gü­rültünün olmadığı bir yerde yap.

5. Dikkatini dağıtan şey­leri çalışma ortamından uzaklaştır ve dersin için gerekli malzemeleri bazıda. Meselâ İngilizce için sözlük, sosyal, fen ve hayat bilgisi için harita gibi.

6. Ders çalışmada en uygun süre 20-40 dakikadır. Her 40 dakikadan sonra 10 dakikalık dinlenme aralığı ver. Dinlenme süresi çalış­manın ödülüdür.

7. Ders çalışırken kendi seviyene uygun okuma hızına sahip olmalısın. Okuma hızının yavaşlığı öğrenim verimini düşürür. Okumanı hızlandırmak için bol bol kitap okumalısın.

8. Çalışırken aklında tutmak is­tediğin konuyu kısa cümle ve renkli kalemlede not ede­bilirsin. Bu, öğrenmeni daha da güçlendirir.

9. Öğrendik­lerinin tekran, hatırlamanı daha iyi sağlar. Hiç tekrar yapmazsan öğrendiklerinin %80’ini unutursun. Devamlı tekrar yapmak hatırlama seviyeni korumaya yardım eder.

10. Sınavlar kaygıya yol açabilir. Kaygının çok yük­sek ya da düşük olması basanlarını olumsuz yönde etki­ler. Böyle durumlarda sakin olmak başarısını artıracaktır.

12-13 yaş Ergenliğe dönüşme başlar. Bü­yük duygu salınımları görülür. Bağımlılık-bağımsızlık tartışmalan başlar. Mantıklı ol­maya başlar. Uzun süre sonra sonucunu ala­cağı şeyler yerine içinde bulunduğu anı de­ğerlendirmek ister. Arkadaşlarıyla birarada olmaya heveslidir. Bilgi için açtır. Soyut dü­şünür. Ana-babasından uzaklaşır. 12 yaşına doğru çocuk muhakeme yeteneğini çok’ defa aşırı şekilde belli etmeye başlar. Herşeyi mesele yapabilir. Bu onun çevresinde yeni güçlüklerle karşılaşmasını sağlar.

Kaynak: Genç Beyin