Dünyaya Bakışı Değiştiren Psikolojik Deneyler

0
1668

Bazı araştırmalar vardır sonuçları çığırından çıkan. Ama uygulanan bu psikolojik deneyler dünyaya bakışımız ve anlamamızda da devrimler yapmıştır. İşte o deneylerden bazıları:

Deneysel psikoloji, psikolojiye doğa bilimleri gözlüğüyle bakar ve bilimsel yöntem yardımıyla anlamaya çalışır. Deneysel psikolojinin odaklandığı konular davranışı belirleyen süreçler ve zihinsel yaşamın doğasıdır. Bu dal, psikolojik bilgi birikimini günlük yaşamda karşılaşılan sorunları çözmekte kullanan uygulamalı psikoloji ve zihinsel hastalıkları terapi yoluyla ortadan kaldırmayı amaçlayan klinik psikolojiden ayrılır.

Bu konuda yapılan deneylerden bazıları denekler üzerinde bıraktığı izlerle ve ya deneyi yapan kişilerin etiğe uymayan davranışlarından dolayı hala konuşulmaktadır. Çoğu ölümle sonuçlanan bu deneylerin günümüzde kapalı kapılar ardında hala kullanılıp kullanılmadığı maalesef bilinmiyor. İnsan ve ya hayvan, herhangi bir canlının üzerinde uygulanan bu tür deneylerin gerçekten çok rahatsız edici olması nedeniyle beş tanesini yazabildim.

[pull_quote_center]‘’Kültürel doğrularımızla sağlanan bilginin tümü arasında doğruluğu en az kanıtlanabilmiş unsurlar, tam da bizim için en fazla önem taşıması gereken ve evrenin bilmecelerini çözme, yaşamın acılarına katlanmamızı sağlama görevi üstlenmiş unsurlardır.’’ – Sigismund Schlomo Freud[/pull_quote_center]

Deney 1 – Stanford Hapishane Deneyi

1971’de sosyal psikoloji alanında araştırmalar yapan Philip Zimbardo; bir grup erkek üniversite öğrencisinin yer aldığı ve insanların sosyal rollere nasıl uyum sağladığını araştırma amacı taşıyan, kapalı bir hapishanede mahkûm ve gardiyan rolündeki katılımcıların 2 hafta süreyle bir arada yaşamak zorunda olduğu bir deney düzeneği oluşturdu. Yetmiş kişi arasından yirmi dört lisans öğrencisi gardiyan ya da mahkûm rollerini oynamak üzere seçildiler. Seçilen öğrenciler Stanford psikoloji binasının bodrum katındaki sahte hapishaneye yerleştirildiler.

[quote_box_center]Fakat katılımcıları seçerken, Zimbardo hangi katılımcının hangi rolde olacağını katılımcılara önceden söylemedi ve mahkûm olan gruptaki insanlar beklenmedik bir anda yaşadıkları yerden alınarak hapishaneye götürüldü. Sonuçlar rahatsız ediciydi. Kendi halinde öğrenciler olan grup üyeleri, birden bire sadist gardiyanlara ve gittikçe durumları daha da ağırlaşan, azılı suçlulara dönüştüler. Oynadıkları role bir anda kendilerini kaptırdılar ve deney faciayla sonuçlandı. Deney başladıktan sadece 6 gün sonra üzücü sonuçlar doğuran “hapsedilme” gerçeği yüzünden Zimbardo, deneyi sonlandıramadan bitirme kararı aldı.[/quote_box_center]

Bu konuyla alakalı iki film çekilmiş. Birisi 2001 Alman yapımı “Das Experiment“. Bir diğeri de 2010 Hollywood yapımı “The Experiment“. İkisini de izlemiş biri olarak Alman yapımı filmi öncelikli tavsiye ederim.