Gözler okumasını anlarsan çok şey anlatır bizlere. İşte tarihin içinden süzülerek gelmiş fotoğraflar eşliğinde gözlerin anlattıkları. Göz okumak isteyenler bu yazıyı okusun deriz.

Gözler… Gözler yalan söylemez… Beden dilinin bir parçası olan gözler yalan söyleyemez!… Gözler vücudun odak noktası olduklarından ve gözbebekleri vücuttan bağımsız hareket ettiğinden gözler iletişimde en doğru bilgiyi veren organdır.

Aşağıdaki sayfalardan geçiş yaparak gözler ile ilgili fotoğraflar ve ne anlama geldiğini inceleyebilirsiniz.

1. 1916: Delilik

1916 Eylül’ünde Courcelette Savaşı sırasında bulunduğu siperde savaş bunalımı yaşayan ve şoka girmiş bir bir asker. “Savaş Bunalımı” terimi Birinci Dünya Savaşı sırasında askerlerin yoğun bombalama, çaresizlik vb. sebepler nedeniyle yaşadıkları savaş travmasına verdikleri tepki olarak tanımlandı. Panik, kaçma, mantık yürütememe, uyku, sürekli yürüme veya konuşma şeklinde dışa vuruluyordu.

(Fotoğraf: xerq.io)

2. 1933: Nefret

Adolf Hitler’in en yakın arkadaşlarından biri ve en sadık yandaşı Joseph Goebbels. Goebbels fotoğrafı çeken Alfred Eisenstaedt’in bir Yahudi olduğunu öğrenene dek gülümsüyormuş. Eisenstaedt tam da Goebbels gerçeği öğrendiği o an bu fotoğrafı yakalamış.

(Fotoğraf: life.time.com)

3. 1941: Çaresizlik

Varşova’daki bir getto bölgesinde kaldırıma uzanmış, açlıktan ölmek üzere bir kadın. Fotoğraf 1941 yılında Heinz Joest isimli bir Alman askeri tarafından çekilmiş.

(Fotoğraf: wien.gv.at)

4. 1941: Teslimiyet

Bir Alman Nazi subayının kişisel albümünden alınan bu fotoğraf, “Vinnitsa’daki son Yahudi” olarak etiketlenmiş. 1941 yılında, Ukrayna’daki Vinnitsa ve çevresindeki 28.000 Yahudi, Naziler tarafından öldürülmüş ve resimde görüldüğü gibi toplu mezarlara gömülmüşlerdi.

(Fotoğraf:rarehistoricalphotos.com)

5. Şubat 1943: Yenilgi

Stalingrad Muharebesi sırasında bir Kızıl Ordu askeri, esir aldığı bir Alman askerini tutsakların yanına götürüyor. Savaşta Almanlar kuşatılmış, ısınmak için kullandıkları yakıt ve medikal erzakları çabucak tükenmişti. Binlerce asker donarak, açlıktan ve hastalıktan ölmeye başladı. Stalingrad Muharebesi de böylece iki milyondan fazla insanın öldüğü tarihin en kanlı savaşlarından biri olarak tarihe geçti.

(Fotoğraf: wikipedia.org)

6. Ağustos 1944: Utanç

Naziler ile işbirliği yaptığı için cezalandırılan Fransız bir kadın. Kadının fahişe olduğu sanılıyor ve Alman subaylarıyla yattığı söyleniyor. Kafası tıraş edilerek kadın işaretleniyor. 

(Montelimar, Fransa, 29 Ağustos 1944.)

7. 3 Nisan 1945: Korku

15 yaşında bir Alman askeri: Hans-Georg Henke. Rectenbach, Almanya’da 3 Nisan 1945 tarihinde ABD 9. Ordusu tarafından esir alınıyor. Henke, Luftwaffe (Hava kuvvetleri) anti-hava timinin (Flakhelfer) bir üyesi. Babası 1938 yılında annesi ise 1944 yılında ölmüş, o da hayatta kalabilmek için orduya katılmış. Dünyası başına yıkılmış durumda ve göz yaşlarına engel olamıyor.

(Fotoğraf:life.time.com)

8. 1945: Yorgunluk

1945 yılında Limburg, Almanya’da Müttefikler tarafından bir Alman esir kampından kurtarılmış Amerikan asker. Tutsaklığı boyunca bir deri bir kemik kalmış olan asker karyolasında tavana bakarken bakışlarının korkutucu ifadesi objektife böyle yansımış.

(Fotoğraf: life.time.com)

9. 1945: Aldanmışlık

Fotoğrafta kucağında bir köpek tutan Onbaşı Yukio Araki (17 yaşında), 72. Shinbu Kıtası’ndan dört arkadaşıyla (18 yaş civarında) birlikte görülüyor. Fotoğrafçı Asahi Shimbun bu fotoğrafı 72. Shinbu Kıtası’nın Bansei Hava Üssü’nden Okinawa’da gerçekleştirecekleri Kamikaze saldırısından bir gün önce çekmiş. 17 yaşındaki Yukio Araki, 27 Mayıs 1945’te öldü. Okinawa saldırısındaki tüm Kamikaze pilotları 17-22 yaşları arasındaydı. Kısaca, insanların kafasında canlandırdığı kahramanlık algısından çok farklı bir şeydi Kamikaze pilotluğu.

(Fotoğraf: wikipedia.org)

10. 1945: Sevinç

“Güzellik Özgürleşti” isimli bu fotoğraf 1945 yılında çekilmiş. Görüleceği üzere kadının vücudu ve yüzü oldukça zayıf. Fakat mahkûm olarak tutulduğu yerden kurtarılırken yüz ifadesi son derece ışıltılı ve canlı görünüyor. Sanki hiç tutsak edilmemiş.

(Fotoğraf: scrapbookpages.com)

11. 12 Nisan 1957: Kıskançlık

Sophia Loren ve Jayne Mansfield, 20th Century Fox’un Sophia Loren onuruna verdiği bir partide.

(Fotoğraf: Vanity Fair)

12. 1963: Dehşet

Yine Alfred Eisenstaedt tarafından, Paris’teki bir kukla tiyatrosunda çekilmiş bir fotoğraf. Çocuklar oyunun kahramanlarından biri olan ejderhanın katledilişini izlerken dehşet içindeler.

(Fotoğraf: life.time.com)

13. 18 Haziran 1965: Barış

Fotoğraftaki askerin adı bilinmiyor ama Phuc Vinh’deki 173. Hava Müfreze Taburu’na bağlı olarak havaalanında savunma birliğinde görevli olduğu biliniyor. Şimdilik savaştan uzak…

(Fotoğraf: Horst Faas)

14. 1974: Şaşkınlık

İşitme engelli olarak doğmuş Harold Whittles isimli bir çocuk, yardımcı bir duyma cihazıyla ilk kez bir ses duyuyor.

(Fotoğraf: Jack Bradley)

15. 1984: Rahatlama

Kalp nakli konusunda bilime yön veren kişilerden Polonyalı doktor ve politikacı Zbigniew Religa, 23 saat süren başarılı bir kalp nakli ameliyatından sonra dinleniyor. Asistanı köşede uyuyup kalmış.

(Fotoğraf: James Stanfield)

16. Aralık 1984: İhtiyat

Şarbat Gula, (doğum 1972) fotoğrafı National Geographic dergisine 1985 yılında kapak olduktan sonra geniş kitlelerce tanınan Peştun kökenli Afgan.
Şarbat Gula, Sovyetler Birliği ve Afganistan arasındaki savaş sırasında öksüz kaldı. 1984 yılında Pakistan’da bulunduğu Nasır Bağ mülteci kampında Steve McCurry tarafından fotoğrafı çekildi. Gula, kamptaki okulda öğrenciydi. Afgan kadınların fotoğraflarını çekmek konusunda zorluklar yaşayan Steve McCurry, eline geçen fırsatı iyi değerlendirdi. Gula fotoğrafı çekildiğinde yaklaşık on üç yaşındaydı.
Bu fotoğraf, National Geographic 1985 haziran sayısında “Afghan Girl” (Afgan Kızı) başlığıyla yayımlandı. Şarbat Gula keskin bakışları ve yeşil gözleriyle, seksenli yıllardaki Afgan savaşının ve mültecilerin tüm dünyaya yayılan simgesi oldu. Fotoğraf ayrıca yayın dünyasında en fazla bilinen fotoğraf unvanına sahiptir ve “Üçüncü Dünyanın Mona Lisa’sı” diye tanımlanmıştır.
2002 yılında McCurry, Şarbat Gula’yı tekrar buldu ve fotoğrafını çekti. Buradan görülebilir.

(Fotoğraf: Steve McCurry)

17. 15 Nisan 1989: Panik

15 Nisan 1989’da yaşanan Hillsborough Felaketi’nden bir görüntü. Sheffield şehrinin takımı olan Sheffield Wednesday’in sahası Hillsborough Stadyumu’nda gerçekleşen olayda tamamı Liverpool’un taraftarı olan 96 taraftar ezilerek ölmüş, 766 kişi ise yaralanmıştı. Olay, İngiltere ve dünya futbolunun en ölümcül ve en acı kazalarından biri. Turnikesi bulunmayan kapıların açılması, içeri giren taraftarların boş olan kısımlara yönlendirilmemesi ve polisin ihmalkârlığı, olayları bu noktaya taşıyan ana nedenler olarak gösteriliyor.

(Fotoğraf: photosofwar.net)

18. 9 Ağustos 2010: Cesaret

Bibi Ayşe, 18 yaşında. Babası 12 yaşındayken onu bir Taliban askerine vermiş.
National Geographic Dergisi’nin Aralık 2010 sayısında şöyle yazıyor:
“Kasım 2009’da, Afgan kadınlar için kadınlar örgütünün Kâbil’deki sığınma evinde Bibi Ayşe ile tanıştığımda 19 yaşındaydı. Kocası evlendiği günden, yani 12 yaşından beri onu dövüyormuş. Öldüresiye dövdüğü bir gün, bir komşusundan yardım istemek için evden kaçmış. Taliban savaşçısı olan kocası, izin almadan gittiği için onu cezalandırmak amacıyla dağlarda ıssız bir yere götürmüş. Birkaç adam elini kolunu tutarken, kocası burnunu, kulaklarını ve saçını kesmiş. Çığlıklar atmış Ayşe, ama boşuna. “Gücüm yetse hepsini öldürürüm!” dedi bana. Ayşe için, ona bir gün yine iyi olacağına dair umut vermek için, güçlü olmak istedim. Ama o anı anlattığında, ağlamaya başladım. Ayşe, Ağustos ayında, kapsamlı bir rekonstrüktif ameliyat için ABD’ye gitti.”
Bibi Ayşe ameliyat oldu ve estetik bir burun yapıldı. Son hali şurada.

19. 2010: Şok

İtalyan Onbaşı Antonio Metruccio, Afganistan’da 72 saat süren bir çatışmadan sonra sanki artık başka biri.

(Fotoğraf: Pursuit Notes)

20. 2011: Acı

Nguyen Thi Ly, 9 yaşında, Agent Orange gazının etkileri yüzünden gelişim yetersizliği sorunu yaşıyor. Vietnam Savaşı sırasında ABD ordusu Vietnam’a havadan 12 milyon galon Agent Orange isimli bitki ilacı yağdırdı. Bu ilaç ağaçların ve bitkilerinin yapraklarının dökülmesini sağlıyor, böylece Vietnamlılar saklanamıyorlardı. Ayrıca temas ettiği an öldürüyor, Vietkong güçlerinin beslendiği ormanlardaki besin kaynaklarını da yok ediyordu. En az 4.5 milyon Vietnamlı ve 2.5 milyon Amerikalı bu ilaca maruz kaldı. İlacın kullanılmasının üstünden 30 yıl geçmesine rağmen kanser de dâhil olmak üzere Agent Orange’ın etkileri üç nesildir halen devam ediyor.

(Fotoğraf: foto.jp.dk)

21. 2012: Masumiyet

“Safir Gözlü Çocuk” isimli bu fotoğraf, fotoğrafçı Vanessa Bristow tarafından çekildi. Bristow fotoğrafı yayınladıktan sonra Photoshop hilesi yaptığından dolayı bir hayli tepki aldı. Fakat cevabı çocuğun başka fotoğraflarını paylaşarak verdi. Mavi gözler ve koyu deri Oküler Albinizm ya da Nettleship-Şelaleleri Albinizmi veya Juvenile uveitis olarak biliniyor. İki türde de iristeki pigment oranı düşük yoğunluğa sahip oluyor.

(Fotoğraf: Vanessa Bristow)

22. 2013: Masumiyetin Yitimi

Fotoğrafta Suriye’deki isyan cephesinden sekiz yaşındaki Ahmed, sigara içerken ve Halep’teki bir barikatta elindeki AK-47 ile bekçilik yaparken görülüyor. Gözlerindeki ve yüzündeki ifade, onun yaşlarındaki hiçbir çocuğun tanımaması gereken korkutucu bir şiddeti çoktan benimsediğini gösteriyor.

(Fotoğraf:Sebastiano Tomada)

  • Sevinc Isayeva

    Bilgilere gore tesekkurler,ancaq movzu oz basligiyla uzaqdan-yaxindan elaqesi yoxdur,fotolarda gosterilen insanlarin gozlerine baxmaga ehtiyac yoxdur,uzlerindeki ifade zaten hersheyi anlatir. Xususi bilgiler verilmeyib…