Kişisel Gelişim Alanları

0
251

İnsanın çeşitli alanlarda kendini geliştirebildiği görülmüştür:

Sağlıklı alanında, kişinin yaşamını sağlıklı devam ettirebilmesi için modern tıbbın yanında günümüzde “alternatif tıp” denilen tamamlayıcı koruma yöntemlerinden de bahsedilmektedir. vardır. Bugün, bu yöntemlerin de kişisel gelişimin içinde yer almakta olduğu görülmektedir (Arıkan, 2001). Akupuntur, Ayurveda, Meditasyon, Bioenerji, Reiki gibi yöntemler alternatif tıp içinde yer aldığı görülmektedir.

Zeka gelişimi alanı, nöropsikolojinin alanıdır. Bu alandaki psikologların en tartışmalı konusu “zeka ve yeteneklerin doğası” olarak tanımlanmaktadır. Bu tartışmanın nedeni, zeka üzerinde, genetik ve çevresel etkenlerin katkı oranıdır. (Solso, Maclin, 2007:475-486).

Yale Üniversitesi nörobiyoluğu olan Pasco Rakic, nöral bağlantıların doğumdan ergene kadar artacağını, ergenden itibaren, kullanışlı bağlantıların daha yapılandırıldığı “işlevsel geçerlilik” ve kullanışsız bağlantıların zayıfladığı ” seçici eleme” den bahseder (Akt: Solso, Maclin, 2007:480). Bu sözler, zeka alanında, kişinin bulunduğu durumdan kendisini daha ileri götürebileceğine dair bilimsel bir destek oluşturur.

Bilimsel psikoloji yazını, başarıyı, büyük ölçüde belirli bilgiyi hatırlama yeteneğine bağlamıştır. Günümüzde “kolay kursla” belleği güçlendirme vaadi veren firmalar görülmektedir. Ancak psikolog bilim insanları tarafından bulunan “çağrışımı kullanarak bilgiyi depolama” bu hafıza gelişim alanının odak noktasıdır (Solso,
Maclin, 2007:279).

Sadece uyanıklılık halinde, düşünceyi farkında olarak kullanan bilinç ve yirmi dört saat çalışan zihnin farkında olmadığı bölümü bilinçaltı düşünceyi oluşturan merkezdir. Bilinçaltı yeni düşünce biçimini işlemedikçe, kişide değişim olamayacağını, bilinçaltının daha önce verilen emirleri yerine getirmeyi sürdürdüğünü, bilinçaltında kişinin kendisiyle ilgili inançlarının yer aldığını belirtmektedir (Addington, 2005:14-35). Dolayısıyla, düşünce ve davranışın değişmesinin, gelişiminin bir yolu bilinçaltı çalışmaları görülebilir.

Murphy, insan davranışınında dış koşulların etkisini incelediğinde faklı bir sonuça varmıştır. ” Karışıklığı, ortadan kaldırmak için sebebi ortadan kaldırmak gerekir ve sebep bilinçaltını kullanma tarzıdır” diyerek dış koşulları değiştirebilmek için algıyı değiştirmek gerektiğini, halbuki insanın bir koşullu, aynı algılama biçimini içinde bulunarak değiştirmeyeceğinin üzerinde durmuştur (Murphy, 2000:20-39).

Ruhsal Gelişim; Gelişim psikolojisi yazınında, 26-45 yaş aralığı olan orta yetişkinlik döneminin, yaşama ilişkin görüşlerinin değişime uğradığı bir geçiş dönemi olduğu belirtilmektedir. (Atkinson, Smith, Bem, Hoeksama, 1953:111-112).

Gelişim psikolojisindeki öğrenme teorileri, bireyin deneknlaşmasını, ruhsal gelişimini çevre ve kültürel koşullara dayandırır (Öztabağ, 1983:185-186).

İş yaşamındaki gelişimden bahsedersek, karşımıza iletişim, liderlik kavramları çıkmaktadır. Liderliğin temellerinden biri etkilemedir. Otoritesi olmadığı halde bir lider takipçilerini etkileyebilir, veya bütün otoriteyi kendi elinde tuttuğu halde bir yönetici astlarını etkileme konusunda son derece başarısız olabilir (Goleman, 1998:200- 215).

“Liderlik kavramı ise en genel tanımıyla “etkidir, izleyecek kişileri çekebilme yeteneğidir” (Marwell, 1998:7). “Grup üyeleri kendilerini, etkileme gücü taşıyan liderlerle özdeşleştirirler veya ona benzemek isterler. Bunun sonucunda da söz konusu lidere, saygı, beğeni ve beğenilme isteği gibi duygularla itaat ederler. Bu tür güç taşıyan liderler genellikle karizmatik olarak tanımlanır” (Thompson, 1998:127).

İkna becerisinde, karşıdakini duygusal açıdan etkileyebilmenin ve dinleyicinin bir fikri nasıl algıladığı ile geri dönüşümün alınmasının önemi vurgulanmıştır (Goleman, 1998:210-230).

İletişimin, bir yöneticinin etkinliğinin, en temel unsurlarından biri olduğunu ve iletişimin temel taşlarını; neyin gerçekleştirilmek istendiği, ne istendiği, sonucun etkilerinin saptanması olarak belirtmiştir. Bir liderin başarısındaki en büyük rol, iletişim becerisine aittir (Alder, 2001:4-10), (Şahin, 2002:10-23).

Yazar: ELİF İSTEM HERGÜNER