Konuşma eğitimi esnasında şu hususlara dikkat edilmeli!

0
228

1. Konuşma da diğer dil sanatları gibi eğitim yoluyla geliştirilebilir. Eğer eğitim ciddî ve sağlıklı değilse ileri yaşlarda konuşma yeteneğinin gelişmesi güçleşir. Konuşma eğitimi sadece bir öğretim şeklinde değil, yeri geldikçe oyun, uygulama ve eğitim şeklinde verilmelidir. Konuşma eğitiminde çok yaygın olan K-Ö-K formülü (Konu-Önemi-Konuşmacı) yeri geldiğinde çekinilmeden kullanılmalıdır.

2. Konuşma eğitiminin asıl amacı kişinin duygu ve düşüncelerini rahatlıkla ifade edebilmesini sağlamaktır. Dolayısıyla konuşmayla sosyalleşme arasındaki doğrudan ilgi gözardı edilmemelidir.

3. Modern toplum hayatının gerektirdiği bütün konuşma tür ve şekilleri insanlara kazandırılmalıdır.

4. Çocuk 4 yaşından itibaren aldığı konuşma eğitimi sonunda karşılaştığı değişik kitleler önünde nasıl konuşacağı konusunda eğitilmelidir. Yani konuşma eğitimi tek ve standart değildir. Sosyal sınıflara ve yaş gruplarına göre değişir. Bu hususlara dikkat edilmeden verilecek genel eğitim formasyonu fertlerin normal konuşma alışkanlığı kazanmalarını sağlamanın dışında başka birşey kazandırmayacaktır. Tekâmül etmiş, gelişmiş bir dil zevkinin ve konuşma alışkanlığının kazanılmasında ferdî yeteneklerin ve sahip olunan kültürel yapının gözönünde bulundurulmasının büyük önemi vardır.

5. Konuşma eğitiminde ulaşılacak nihaî hedef kişinin IS yaşında ülkesinin parlementosundaki konuşma tekniklerini takip edecek, onları yorumlayabilecek ve duygularını bu seviyede anlatabilecek hâle getirilmesidir.

6. Konuşma eğitiminde yıkıcı değil, yapıcı olunması gerektiği mutlaka öğretilmelidir. İlgi çekebilmek için bayağı ve sıradan şeyleri anlatmak gibi kolaycılığın içine kesinlikle girilmemelidir.

7. Konuşma eğitimi sırasında konuşmaya mutlaka çok iyi hazırlanmanın gerektiği öğretilmelidir. Konuşmanın temel unsurlarıyla yan unsurları belirlenmeden, nerede ne kadar bahsedileceği ayarlanmadan yapılacak konuşmanın başarısız olacağı anlatılmalıdır. Bu eğitim sırasında konuşmacıya, hitap edilecek topluluğun eğitim seviyesini, özel ilgilerini vs. dikkate almalarının gerekliliği de öğretilmelidir.

Günümüzde radyo ve TV kanallarının çoğalması, özel sektörde işverenin güzel ve doğru konuşan personel çalıştırmak istemesi gibi sebeplerle güzel konuşma eğnimi veren kurslar düzenlenmeye başlandı. Devlet okullarında verilemeyen bu eğitim tiyatro sanatçıları ve tecrübeli spikerler tarafından verilmektedir. Belli bir programı olmayan bu kurslarda düzenleyicilerin takdirine ve tercihine göre kurs programları uygulanmaktadır.

Gençlerin toplum içinde sağlam yer edinebilmeleri ve mesleklerinde başarılı olmaları için konuşma eğitiminin istenilen seviyede ve amacına uygun yapılması sağlanmalıdır. Orta dereceli okullarımızda okutulan Türkçe ve edebiyat derslerinin müfredat programlarında konuşma eğitimiyle ilgili herhangi bilgi yoktur. Kaldı ki böyle birşey olsa bile bu dersi verebilecek yetişmiş öğretmen bulmak mümkün değildir. Orta dereceli okullar için öğretmen yetiştiren okulların hiçbirisinde bu eğitim verilmemektedir.
Doğru düşünen ve düşündüklerini iyi ifade edebilen gençler yetiştirmek zorundayız. Yaşadığımız fikir ve düşünce karmaşasının temelinde bu vardır. Konuşma eğitimi dersinin müstakil ve zorunlu ders halinde programa konulması bir ihtiyaçtır. Bu imkân yoksa Türkçe ve Türk Dili Edebiyatı dersi içinde kompozisyon dersiyle dönüşümlü olarak yapılmasına çalışılmalıdır.

Dr. Mehmet KILIÇ

Kaynaklar: * Cevdet Yalçın, Güzel Konuşma ve Yazma Kılavuzu * Yaşar Yörük, Güzel Konuşma ve Yazma Kılavuzu * Emin Ozdemir, Güzel ve Etkili Konuşma Sanatı * Suat Taşer, Konuşma Eğitimi * Dale Carnegie, Etkili Konuşmanın Çabuk ve Kolay Yolu.