Ödev Nasıl Yapılır: (Araştırma Nasıl Yapılır)

0
4705

Ödev Nasıl Yapılır: (Araştırma Nasıl Yapılır)

bütün öğrenciler bilir, dev eğitim-öğretimin vazgeçilmez bir parçasıdır. Öğrenciler tarafından da pek sevilmediği de bilinir. Ancak ödev okulun vazgeçilmezlerinden biridir. Okullarda öğrencilere verilen ödevleri şu başlıklar halinde düşünebiliriz;

  1. Alıştırma Ödevi: Öğrencilerin derslerde önceden öğrendikleri bilgileri daha iyi kavrayabilmeleri için yapılacak alıştırmalara “alıştırma ödevi” denir.
  2. Gözlem ve İnceleme Ödevi: Öğrenciye okudukları derslerle ilgili olarak çevreyi, eşyayı, toplumsal olayları inceleyip, yazı, grafik, cetvel, resim gibi araçlarla anlatma yoluyla yapılan devlerdir.
  3. Düşündürücü, Yorumlayıcı Ödevler: (Türkçe, fen bilgisi, matematik.)
  4. imgelememini artırıcı, duyguları yüceltici ödevler: (Türkçe ve kompozisyon)
  5. beceri ve yeteneği geliştirici ödevler: (resim, elişi ve laboratuar)

Genel olarak ise ödevler öğrencilerin çoğununda yaptığı gibi “ev ödevi” ve “dönem ödevi” şeklinde bölümlendirilebilir.

Ev ve Dönem ödevleri sizin bir dersten geçmenizi, dönem ortalamanızın artmasını sağlayabilir. özellikle dönem ödevleri bu kadar kritik bir öneme sahip olmasına rağmen ne tezattır ki öğrencilerin okul hayatında en az önem verdiği ödevler bu ödevlerdir. Dönem ödevi almanın, konunun belirlenmesi, araştırmanın yapılması ve ödevin öğretmene sunulması belirli bir plan ve prensip doğrultusunda yapılırsa daha olumlu sonuçlar meydana getirir. Dönem ödevlerinizi yaparken araştırmanın mantığını ve zevkini yaşayacaksınız. Bu zevk sizin  hayatınız boyunca    araştırmaya bakış açınızı olumlu olarak etkileyecektir. İş hayatınızı olumlu şekilde etkileyecektir.

ÖDEVİN AMACI

Öğretmenlerin, öğrencilere ödev vermelerinin en sık bilinen amacı onlara sorumluluk duygusu kazandırmaktır.ödevin öğrenciye sağladığı faydaları şöyle sıralayabiliriz;

–    aradığını nerede, nasıl bulağını öğretir,

–    kaynakları tanır, onlardan nasıl faydalanacağını kavrar,

–    sorumluluk bilini kazanır. Neyi neden, nasıl yapağını kavrar,

–    başarma duygusunu tadar,

–    kendi kendine iş yapabilme yeteneği geliştirici,

–    güzeli, doğruyu, iyiyi aramayı öğrenir,

–    zamanında işini yapmayı öğrenir,

–    notları olumlu yönde etkilenir.

Ödevde yazılı sınavlara benzer. Ödev ile öğretmen öğrenciden bazı sorulara cevaplar vermesini istemektedir. Bunlar;

l       kendi kendine sorumluluğunu aldığı bir ödevi hazırlayabiliyor mu ?

l       ödev için gereken kaynakları arayıp, araştırıp bulabiliyor mu ?

l       bulduğu kaynakları değerlendirip yorumlayabiliyor mu ?

l       bilgiler, konuları sıraya ve düzene koyabiliyor mu ?

l       yazılı anlatım kurallarına (sayfa düzeni, noktalama, yazım, dilbilgisi v.b.) uygun olarak yazabiliyor mu ?, anlatabiliyor mu ?

l       ödevi yapmada titiz, özenli, dikkatli davranabiliyor mu ?

l       kendini yetiştirmek, daha iyisini, daha güzelini yapabilmek için ilgili, istekli, bilinçli mi ?

l       ödevini yapmış konuyu anlamış ve kavramış mıdır ?

l       zamanı planlayabilmiş midir ?

Ödevinizi nasıl almanız, nasıl planlamanız ve nasıl yapmanız gerektiğini bilirseniz ödevden neler kazanacağınızda bilirsiniz. Bu nedenle ödevleri belirli bir plan ve taktiklere uyarak yapmanız daha etkili ve faydalı olacaktır.

ÖDEV NASIL YAPILMALIDIR ?

Ödev yaparken genel olarak izlemeniz gereken üç aşama ve/veya ödev yaparken kullanacağınız üç ana strateji vardır ?

1. ÖDEVİ ANLAMAK;

l       Ödev Alınacak Dersin Seçimi

Öğrencilerin bir çoğu ödev alacakları dersi seçerken o dersin notunun iyimi kötümü olduğunu dikkate alarak seçerler. Genelde kötü olan derslerinden ödev alma yoluna giderler. Dersi başaramamanın en önemli nedenlerinden birisinin o dersi sevmemek olduğunu belirtmiştik. Sevmediği dersten ödev alan öğrencide aldığı ödevi sevmeme ihtimali yüksek olacaktır. Bu nedenle ödev alacağınız dersi seçerken iki noktaya önem verin.1-Ders ilgi alanınıza girsin. 2-Bu kadar olumsuzluğa rağmen  yinede başarılı olmadığınız dersten ödev almaya çalışın. Dersin konusu ilgi alanınıza girsin. O derse olumsuz bakış açınızı değiştirin. Eğer ödev dönem ödevi değil de günlük bir ödev ise zaten yapmanız gereken bir ödevdir.

l       Ödev Alınacak Konunun Seçimi

Ödev yapılacak konu iki şekilde belirlenir:

1. Konuyu öğretmen seçer: Eğer konunuzu öğretmen seçip size veriyorsa korkmayın çünkü öğretmen artık o ödevin bir parçasıdır. Ödevi yaparken ondan çok sık faydalanabilirsiniz.

2. Konuyu siz seçersiniz: Konuyu eğer siz seçiyorsanız öğretmen ilk alandan daha pasif olacaktır. Çünkü bu konuyu siz belirlediniz. Konuyu siz belirliyorsanız; konunun, ilgi alanınıza girmesini, eldeki kaynaklarınızı, ulaşabileceğiniz kaynakları düşünerek/ hayal ederek seçin. Konunun kolay yada zor olması şeklinde seçim yapmayın. Kolay zannettiğiniz konuları araştırırken boğulabilirsiniz. Yada ödeviniz çok basit olabilecektir. Bu da alacağınız notu düşürebilir. Kötü not araştırma zevkinizi kırabilir. Konuyu belirlerken aşağıdaki hususlara dikkat etmeniz sizin açınızdan avantajlı olacaktır.

Seçtiğiniz konu çok geniş kapsamlı olmasın: Yani psikolojiden ödev alıyorsanız “ruh sağlığı ve davranış bozuklukları” konusu gibi geniş bir konu yerine daha dar kapsamlı bir konu seçmeye çalışın mesela “obsesif-kompulsif bozukluklar ve tedavi yöntemleri” gibi daha dar kapsamlı bir konuyu seçerseniz araştırma yaparken önemli konuları birbirine karıştırmazsınız ve konuyu daha detaylı araştırabilirsiniz. Öğretmenin kaç sayfalık ödev istediği de konuyu seçerken dikkat etmeniz gereken bir noktadır.

Seçtiğiniz konu çok dar kapsamlı olmasın: Mesela psikoloji de “obsesif-kompulsif bozuklukların insanların düşüncelerine olan etkileri ” bir konu çok dar kapsamlı olacaktır. Yazacağınız sayfa sayısı ve kaynak sayınız çok az olacaktır. Araştırma özelliği kazanamayacaktır.

Elinizdeki kaynaklar ve bulabileceğiniz kaynaklar düşünün: Eğer bulunduğunuz yerde kaynak sıkıntısı yaşıyorsanız elinizdeki kaynakları yada çevrenizdeki kaynakları dikkate alarak konunuzu seçin. Malum herkes büyük şehirlerde oturmuyor ve herkesin Internet imkanı olmayabilir.

Öğretmeninizin yapısını öğrenme: Öğretmenin size konuyu vermekteki amacını öğrenin ve ona göre konunuzu seçin. Öğretmenin amacıyla sizin seçtiğiniz konu çatışırsa öğretmenin ödevinize bakış açısı olumsuz olabilir.

  • Ödev Süresini Tespiti

Dönem ödevleri genelde 3-4 ay süreli ödevlerdir. Bazı ödevler ise daha kısa süreli ödevlerdir. Ödevinizin süresi, teslim tarihi öğretmeniniz tarafından size ödevi verirken bildirilmektedir. Süreyi bilmeniz sizin ödevi planlamanız açısından çok önemlidir. Ödev teslim süresini hemen dönemlik planınızda ilgili tarihe yazın. Ödevinizi mutlaka belirtilen tarihte öğretmeninize verin. Geciken her gün ödevin değerlendirilmesini olumsuz yönde etkileyecektir.

  • Karşınıza Çıkabilecek Olumsuzlukları Planlayın

Dönem ödevini yada ders ödevinizi yaparken karşınıza çıkabilecek engelleri ve engellerle karşılaşınca yapacaklarınızı planlayın. Bu olumsuz durumlarla karşılaşınca yapabilecekleriniz hakkında size bilgi verir. Bunun için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz. Yada kendinize bir form oluşturun.

Ödev için yapılacak faaliyetler

Sorun çıkarsa yapılacaklar

Kütüphane araştırılacak -Internet’e bakılacak
Yazı yazarken komşu gelirse -odaya çekilinecek-kütüphaneye gidilecek

 

 

 

 

2. BİLGİ TOPLAMAK:

  • Ödev İçin Kaynakları Planlama

Okulda kütüphanede otururken öğrenciler araştırma için geliyorlar. Öğrenciler hemen ÖSS kitaplarına yöneliyorlar ve o kitaplarda araştırma yapmaya çalışıyorlar. Sadece bir kaynaktan ödevi hazırlıyorlar ve araştırma yaptıklarını sanıyorlar. Araştırma birçok kaynaktan bir kaynak oluşturma işidir.

Genellikle öğretmenler verdikleri ödevin kaynakçasını da verirler. Ayrıca nerede bulacağınızı da söylerler. Bence öğrenciye araştırmayı öğretmesi açısından oldukça yanlış bir yöntemdir. Araştırma ruhuna aykırıdır.

Ödeviniz için kullanacağınız kaynakları kendiniz belirleyin. Kaynakları belirlemeden önce kaynakları nerede bulacağınızı belirleyin. Genellikle ödevinizin niteliğine göre kaynak bulabileceğiniz yerleri şöyle sıralayabiliriz:

1. kütüphane: Ödevinizi yaparken kullanacağınız en önemli yer hiç kuşkusuz kütüphanelerdir. Araştırmanızı yaparken kütüphaneyi mutlaka kullanın. Kütüphanede konunuzu araştırırken oradaki görevliden yardım isteyebilirsiniz. Eğer görevli somurtan birisiyse ve kitaplarla ilgili gözükmüyorsa iş artık size düşmüştür. Kütüphanede araştırma işi sizindir.

-Okul kütüphanesi: Okul kütüphaneleri genellikle küçük kütüphanelerdir. Bu yüzden burada kaynak sıkıntısı çekebilirsiniz. Okul kütüphanesinde kitaplar genellikle ders ders bölümlere ayrılmıştır. Türkçe kitapları rafı, tarih kitapları rafı, coğrafya kitapları rafı, ÖSS kitapları, ansiklopediler şeklinde ayrılmıştır. Ödev konunuz hangi dersle ilgiliyse o rafın önüne geçerek kitapları inceleyebilirsiniz. Kitabın ismi, içindekiler bölümü, son sayfadaki tanıtım yazısı size incelediğiniz kitapla aradığınız konu arasında ilişki kurmanıza yardımcı olacaktır. Bu kitapları alıp inceleyin ödev konunuzla ilgili ara konuları belirleyin.

Bazı büyük okul kütüphanelerinin yapısı ise il kütüphanelerine benzemektedir.

-Büyük kütüphaneler (il halk kütüphanesi, merkez kütüphane): Büyük kütüphanelerde belirli şekilde düzenlenmiştir:

Konuya göre: Konu fihristlerinde aradığınız konu alfabe sırasına göre düzenlenmiştir. “Obsesif kompulsif nevrozu ” araştırıyorsanız tıp psikolojisi konulu kitaplardan  “O” harfinde araştırıp bulabilirsiniz.

Yazara göre: Yazarın soy isminden yine konu arar gibi harflerle ayrılmış fihristten soy adın baş harfine göre araştırırsınız.

Kütüphanenin düzenleme sistemini öğrenin: Büyük kütüphanelerde binlerce kitap bulunduğu için belirli bir sisteme göre düzenlenmiştir. Genellikle Dewey ondalık sistemi kullanılmaktadır. Kaynaklar 000 ve 999 arası numaralarla sınıflandırılır. Tüm kitaplar 10 temel gruba ayrılır. Örneğin;

000 – 099   Genel

100 – 199   Felsefe

200 – 299   Din

300 – 399   Sosyal bilimler

400 – 499   Lisan

500 – 599   Fen

600 – 699   Faydalı sanatlar

700 – 799   Güzel sanatlar

800 – 899   Edebiyat

900 – 999   Tarih

Konular ara konulara da ayrılmış olabilir. Aynı zamanda bunlar kitabın türü hakkında bilgi verir. Dewey bu ara konuları da şu şekilde kodlamıştır:

01            =  Felsefesi

02            =  Taslağı

03            =  Sözlüğü

04            =  Metotlar

05            =  Süreli yayınlar

06            =  Toplumsal davalar

07            =  Çalıştırma veya öğretme

08            =  Seriler

09            =  Tarihi

Kütüphanenin sistemini öğrendiğinizde aradığınız kaynağı bulmak artık çok kolaydır.

  • ANSİKLOPEDİLER: Araştırma yapılırken en iyi kullanılacak kaynakların başında ansiklopediler gelir. Ansiklopediler cilt halindedir ve alfabe sırasına göre düzenlenmiştir. Örneğin;

Aradığınız konunun adını elinize alın. Ansiklopedideki harflere göre ararsınız. İlk önce konunun ilk harfine bakarsınız . Mesela; obsesif kompulsif  nevrozu araştırıyoruz. Ansiklopedide ilk önce “O” harfinin olduğu cildi buluruz. O da ne O harfli iki cilt var. Telaşa kapılmayın daha sonra ikinci harfe bakarız “b”. “Ob” şeklinde olan cilt varsa onu alırsınız,  incelersiniz. O şekilde  net yoksa  ciltteki ikinci harflere bakarsınız. Ansiklopedideki ikinci harfi “b” den önce ve sonra şeklinde düşünerek tespit edebilirsiniz. Yani “b” harfi hangi araya saklanmıştır onu bulun.

2. Bilgisayar: Çağımız teknolojinin hızla geliştiği ve hayatımızın büyük bölümünü bilgisayarın ele geçirdiği bir çağdayız. Böyle bir çağda bilgisayarı (Internet’i) kullanmamak hiçte mantıklı değil. Ancak kütüphaneyle , bilgisayarı ayrı düşünmeyin. Çünkü araştırmalarda birçok kaynakta en iyiyi bulmak amaçlanmaktadır. Bilgisayar ve dolayısıyla Internet bulabileceğiniz yerlerin bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

– evinizde

– komşunuzda

– arkadaşınızda

– Internet kafelerde

– babanızın iş yerinde

Bilgisayarda konuyu nasıl araştırırız: Internet’te Birçok ödev sitesinin olmasıyla beraber, arama motorları da size faydalı olabilir. Ödev sitelerini değil de arama motorlarından bilgi araştırıp bunları düzenleyerek ödevlerinizi hazırlarsanız yaptığınız devden daha çok zevk alacaksınızdır. Hazırı değil emeğe önem verdiğinizi göstermiş olacaksınız.

  1. Kurum, kuruluş ve kişiler: Aradığınız konu hangi kurumu? Hangi meslek sahibi insanları ilgilendiriyor? Bunları kendinize sorun ve o kurum ve kuruluşlardan izin alarak onlarla röportaj yapın. Röportaj yaparken notlar alın. O kişinin ve kurumun elindeki kaynaklardan faydalanın. Örneğin; psikolojiden “obsesif kompulsif nevrozu ve tedavisi” ödevini aldınız. Kendinize sorun bu konu ne ile ilgili “psikoloji” psikologla, hangi kurumla ilgili “hastaneler,rehberlik araştırma merkezi, rehabilitasyon merkezleri ”  buralarda kimler çalışır “psikriyatistler, psikolojik danışmanlar, özel eğitim uzmanları ”. bu şekilde sorularla kişi ve kurumlara ulaşın gerekli olan bilgileri alın. Dosyalayın.
  • Not Almak Özet Çıkarmak

– Belirli kaynaklardan notlar çıkarma

Yaşamda olduğu gibi okulda da ödev yaparken okumak çok önemlidir. Bilgi edinme yolları ya “okuma” yoluyla yada “dinleme” yoluyla olmaktadır.

Okuma türleri:

  1. Göz atma:  En hızlı okuma türü göz atmadır. Göz atmada amaç, metin içinden sözcük, konu v.b. şeyleri aramak, kitabın yapısını anlamak, okuyucunun işine yarayıp yaramayacağını saptamaktır. Göz atma şu şekilde olabilir: İndeksi inceleyin, konu başlıklarını ve ara başlıkların ilk cümlelerini ve son cümlelerini okuyun. Hızla metni gözden geçirin.
  2. Hızlı okuma:  Hızlı okuma, ayrıntıya girmeden konunun ana düşüncesini bulmak, bir soruya yanıt aramak, belleği tazelemek amacıyla yapılan okumadır.
  3. Normal okuma: Amaç, yargılama ve değerlendirme yapmaktır. Yavaş ve tekrarlamalı okunarak yazarın tartışması ve ana düşüncesi bulunur.
  4. Ağır okuma: En yavaş okuma yöntemidir. Genellikle bilimsel yada çok yabancı olunan konularda kullanılır. Amaç, değerlendirme ve eleştiri yapmaktır.

Yazar: Ahmet YILDIZ
Kaynak: www.kisiselbasari.com

Sorularınız İçin: iletisim@ahmetyildiz.com