Retorik ( Konuşma Sanatı )

0
3011

Retorik, hitabet sanatı, belagat; genellikle lisanın kullanımıyla ikna teknik veya sanatı. Retorik, Batı’daki üç orijinal liberal sanat veya trivium`dan (diğerleri diyalektik ve gramerdir) biridir. Terim Fransızca rhétorique`den Türkçe’ye geçmiştir ki rhétoriqueLatince vasıtasıyla Yunanca rhetorika(tekhne), “retorik sanatı”ndan türemiştir. Rhetorike (tekhne) ise rhetör , “hatip”ten gelmektedir.

İlk olarak Romalı hatiplerin kullanışıyla şekil alan ve sadece politik gerçekliğin özerkliğini değil,aynı zamanda amacı doğruyu dile getirmek olmayan sadece etki ve ikna yaratmaya yönelik politik söylemin temelini oluşturan dil ustalığıdır.

Retorik ( Konuşma Sanatı Örneği)

Siyasal Bilimler’den başarılı bir şekilde mezun olan genç köyüne bir cuma vakti geri döner, hemen camiye gider, bir bakar ki imam atıp duruyor, dayanamayıp ayağa kalkar ve cemaata imamın yalan söylediğini duyurunca tekme tokat dışarı atılır… Eve dönüp babasına olanları anlatınca, babası ” Belki ilm-i siyaseti öğrendin ama belagat olmadan hiç bir işe yaramaz der”…

Genç babasının tavsiyesine uyup, belli bir zaman sonra yine aynı camiye gider, imam yine atıp tutmaktadır, ayağa kalkıp bu sefer ‘Bu imamın ağzından bal akıyor, kim sakalından bir tutam kopartırsa cennete gider’ diye cemaate seslenir. Bunu duyan cemaat imamın itraz mitraz etmesine kalmadan üstüne çullanırlar ve herkes bir tutam tel için imamın sakalını yolarlar…

Böylece genç onca okuduğu kitapla değil söz sanatı olan belagatla hem sahte imamı susturur hem de intikamını zeki bir şekilde alır…. Demek ki belgatı güçlü olmayan bir kimsenin bilgileri havada asılı kalır, ama belagatı güçlü olan biri milyonları etkileyebilir hatta bir komutan ordusuna seslenip yüzlerce kişin öleceği kesin olan bir kanyondan ordusunu can atarak bile geçirtebilir, aynı Mustafa Kemal’in ”Size savaşmayı değil, ölmeyi emrediyorum” demesi gibi… Mesela Mevlana’nın çok komplike bir konuyu bile basit bir sözle anlatması gibi