Rorschach Mürekkep Lekesi Testi Dökümanları

0
23674

Hermann Rorschach ve Testin Oluşumu

İsviçreli psikiyatr Hermann Rorschach 1884-1922 yılalrı arasında yaşamıştır. Ressam olan babasında etkilenen Rorschach psikiyatri eğitimi almadan önce babası gibi ressam olmak istiyordu. Bu yüzden de okulda arkadaşları tarafından kendisine Klex (mirekkep lekesi) lakabı takılmıştı. Psikiyatri çalışmalarını Eugen Bleuler’in Zurih’teki kliniğinde geliştiren, Jung’dan çok etkilenen ve psikanalize derin bir ilgi duyan Rorschach 1910 yılında birçok psikanalitik çalışma ve makale yayınlar. 1911’de ise mürekkep lekeleri ile ilgilenmeye başlar. Bunun nedeni Szymon Hens isimli araştırmacının E.Bleuler ile beraber mürekkep lekelerini hayal gücünü ölçmek için kullanması ve elde ettikleri sonuçları Rorschach’ın tezinin sonuçlarıyla ters düşmesidir. Rorschach bu olayın ardından zamanın büyük bir kısmını bu çalışmalara ayırır ve sonucunda 1921’de PSİKODİAGNOSTİK isimli başyapıtını yayınlar. Orijinal ismi “algılamaya dayalı tanısal test”ti (a diagnostic test based on perception)

Testin Yapısı ve İçeriği

Rorschach Mürekkep Lekesi Tekniği (RMLT), iki taraflı simetrik mürekkep damlalarının basıldığı, 20 x 26 cm. büyüklüğünde 10 adet karttan oluşmaktadır. 5 kartta (I, IV,V,VI ve VII) siyah ve gri renkler; 2 kartta (II ve III) ek parlak kırmızı dokunuşlar ve kalan 3 kartta da (VIII, IX ve X) pastel renklerde ve gölgeler bulunmaktadır. Bunlardan X nolu kartta bazı ufak ayrıntılar grimsi renktedir. (Anastasi, 1997). Bu desenler, ortasına mürekkep damlatılmış bir kağıdın ortadan ikiye katlanarak, mürekkebin kağıda simetrik olarak yayılmasının sağlanmasıyla oluşturulmuştur. Böylece kağıt üzerinde simetrik, dış çizgileri az çok belirli, değişik şekillerde yorumlamaya elverişli desenler elde edilmiştir. Test için seçilen 10 desen, bu yöntemle hazırlanmış pek çok örnek arasından en anlamlıların seçilmesiyle oluşturulmuştur.

Kimlere Uygulanmalıdır?

7-70 yaş arası herkese Rorschach testi verilebilir. Klinik çalışmalarda özellikle her yaş gurubundaki psikopatolojilerin daha iyi belirlenmesi için yapılan çalışmalara baktığımızda konuşabilen her insanın bu testen geçirilebileceğini belirtilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta çocuklarla yapılan testlerin yorumlarının erişkin yorumlarından ve değerlendirmelerinden farklı olmasıdır

mürekkep testiTestin veriliş Biçimi ve Ortamı

Bu test bireysel bir testtir ve testi alan kişinin testör ile yalnız başına olması gerekmektedir. Rahatsız edilmeyen bir ortamda ve zaman kısıtlaması olmaksızın testin uygulanması, izleyiciden uzak şekilde gerçekleştirilmesi şarttır. Test anında geçen her ayrıntı önemlidir. Kart testöre verilir, nasıl tuttuğu not edilir (Düz tutuyorsa ^ tersden bakıyorsa v şekli, yanlar içinse < veya > işareti kullanılır) çünkü test alan kişinin mürekkep lekesi kartı hangi düzlemde incelediği önemli bir ayrıntıdır. Ayrıca kartları döndürmek arzusuna yönelik sorulan soruya “evet” veya “hayır” tarzında yanıtlar değil “nasıl isterseniz” demek, serbest bırakmak açısından gereklidir.

Test sırasında oturma şekli önemlidir, genelde yüz yüze uygulanan bu testte hastanın tam karşısına oturmak sınav pozisyonunu çağrıştırabilmekte, dikkati hem teste hem de ister istemez testöre yöneltmektedir. Ayrıca yüz yüze oturmak yakınlık sağlayacağı için kartların daha kolaylıkla önceden görünmesini sağlayacaktır. Çapraz bir oturma düzeni daha uygundur.

Test testör kişi tarafından ön görüşme yapılmadan ve önceki teşhislerine bakılmadan gerçekleştirilmelidir.

Testin Yönergesi

Hermann Rorschach’nın kitabından başlayarak günümüze değin yönergeler konusunda çeşitli biçimler önerilmiştir. H. Rorschach, hastaya testin verilişinde “Bu sizce ne olabilir” (What could this be?) şeklinde cümle kullanılması gerektiğinden bahseder. Çeşitli okullarda, “Bu test 10 adet mürekkep lekesinden oluşmaktadır” tarzındaaçıklamaların da içinde bulunduğu bir dizi yaklaşım vardır.

Beck; “size art arda mürekkep lekelerinden oluşan 10 kart vereceğiz. Her birine ne kadar isterseniz bakın ve aklınıza ne geliyorsa söyleyin ve bitince de testöre verin” der. Kloper; “İnsanlar bu mürekkep lekelerinden birçok şey görmektedir. Şimdi siz bana ne gördüğünüzü söyleyin ve bunu size düşündüren nedir?”  Testörün yönerge içerisinde çağrışım kelimesini kullanmaması şarttır. Çağrışım birebir kelimeleri hatırlatabilir, neyi hatırlatıyor gibi sorularda sorulmamalıdır.

Zaman Faktörü

Zamanı kontrol etmek için kronometreli bir saat yeterlidir. Zaman testin başlangıcı ve bitimini ölçmek için kullanıldığı gibi her bir kartın alınış ve bırakılış zamanı not edilmelidir. Genel olarak 20-30 dakika bu testin ortalama alınış biçimidir. Bazı hastalar hemen bitirme eğilimindedir bazı hastalar ise dakikalarca kartlara bakıp yanıtlar verecektir. Testörün tüm bunlara izin vermesi gerekmektedir. Ağır pataolojilerde ortalama süre 80-90 dakikaya kadar çıkabilir.

Dikkate alınması gereken zaman testin başlangıcı ile sonu arasında olduğu kadar her bir kartın alınış ve bırakılış zamanı ve kartın ele alınması ile ilk yanıtın verilmesi arasındaki anda kodlanmalıdır

Tercih Edilen Kartlar

Test sona erdiğinde hastaya en çok beğendiği ve en hoşlanmadığı kartı söylemesi istenmektedir. Bu hastaların tutumlar üzerine bilgi vermekte ve duygusal yönelimlerini (koktu veya neşe) öne çıkarmaktadır. Özellikle de çocuklarla yapılan test çalışmaları için son derece eğitici bilgiler verebilmektedir.

Popüler Yanıtlar – Şok Yanıtlar

Bir protokolde olması gereken popüler yanıtlar, kişinin herkes gibi olduğunu, gerçeklete uyduğunu ve sosyalleştiğini göstermektedir. 25-30 yanıt içeren bir testte 5-6 banal yanıt verilmesi beklenmektedir. Fazla sayıda ban kişinin savunma düzeneklerinin güçlülüğünü ve korumacılığını, herkes gibi olma özelliklerine sığınarak orijinal düşüncelerini sakladığını gösterir. Şok yanıtlar, bu durum çeşitli şekillerde olabilir; kişinin kartı yanıtlamada 25 sn hareketsiz kalması. kartı yanıtlamayı reddetmesi, bekleme zamanını fazlasıyla uzun tutması, garip ve çocuksu yanıtların fazlalığı, içeriğin fakirleşmesi ve popüler yanıtların azalmasıdır.

Rorschach Mürekkep Lekesi Testi Kartlar