Uykunun da azı karar çoğu zarar

0
152
Rahatça uykuya dalabilmek kıymetini bilen için büyük bir nimet. Ama o yastıktan başını kaldıramamak da sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor. Günlük uyku miktarından daha fazla uyuma ihtiyacı hissetmek ve gün içinde yoğun olarak uyuklamak, tedavi edilmesi gereken bir hastalığa işaret ediyor. Bu durumda bir uzmana görünmekte fayda var.

Aşırı uyumak ve gündüz devam eden uykulu hal bir hastalığın habercisi olabilir. Uzmanlar, normal uyku süresinden daha fazla uyuduğu halde dinlenemeden uyanan ve gün içerisinde sürekli uyuklayan insanların ciddi hastalıkları olabileceğini söylüyor. Ölümcül olabilecek hastalıkların tanısı ve tedavisi için mutlaka uyku merkezlerine başvurmak gerektiğini belirten uzmanlar bu konuda geç kalınmaması gerektiğini vurguluyor.

Çok uyumanın nedenleri arasında hormonal eksiklikler ve psikiyatrik hastalıkların da olabileceğini söyleyen uzmanlar aşırı uyumanın en belirgin sebebinin uyku hastalıkları olduğunu hatırlatıyor. Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği Uyku Merkezi Uzmanı Dr. Banu Salep, “Uyku hastalıkları içinde en sık karşılaştığımız uyku apnesi, uykuda solunum bozukluğu yaşayan insanlarda görülüyor. Bu kişiler huzursuz bir gece geçirdikleri için uykulu halleri gün içinde devam ediyor.” diyor. Daha çok gece görülen ‘periyodik bacak hareketleri hastalığı’nın da sürekli bacak hareketine neden olduğunu ifade eden Salep, bu hastalığın uykuda sık uyanıklığa sebep olarak uyku verimini düşürdüğünü dile getiriyor.

Uyku hastalıkları ölümcül olabilir

Günlük uyku miktarından daha fazla uyuma ihtiyacı hissediyorsanız ve gün içinde yoğun olarak uyukluyorsanız bunun mutlaka tedavi edilmesi gereken bir hastalık olabileceğini savunan uzmanlar, bu hastalıkların pek çok zararı olduğunu kaydediyor.

Memorial Hastanesi Nöroloji ve Uyku Bozuklukları Uzmanı Prof. Dr. Hakan Kaynak’a göre aşırı uykunun toplumsal ve sağlıkla ilgili yansımaları var. Fazla uykunun verimliliği düşürüp, iş kazalarının yüzde 25’ine ve trafik kazalarının yüzde 40 ile 50’lik oranına sebep olduğunu belirten Kaynak, bu durumun sosyal ilişkileri de bozduğunu sözlerine ekliyor: “Uzun süre uyumak aşırı yorgunluk, konsantrasyon eksikliği, hafıza geriliği ve öğrenmede güçlüğe sebep olurken, kişileri huysuz ve verimsiz insanlara dönüştürüyor.” Uyku apnesi gibi hastalıkların tedavi edilmediği takdirde kalp krizinden beyin felcine kadar ölümcül sonuçlar doğurabileceği bilgisini veren Kaynak, damar tıkanıklığı, şeker, tansiyon ve kilo problemlerinin de aşırı uyku sonucunda oluşabileceğini bildiriyor.

Gece uykusu önemli

Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Dane’ye göre fazla uyumak biyolojik ritmi bozuyor. Çocuklarda büyüme ve yetişkinlerde tiroit hormonu gibi birçok hormon gece salgılanıyor. Bu hormonların salınımı gün içerisinde azaldığı için gece uykusunun önem kazandığını ifade eden Dane, biyolojik ritim bozukluklarının önüne geçmek ve insan vücudundaki dengenin korunması için gece uykusunu öneriyor. “Fonksiyonların normal şekilde sürdürülebilmesi, bağışıklık ve hafıza sisteminin gelişebilmesi gece uykusuyla mümkün.” diyen Prof. Dr. Dane, sağlıklı bir psikolojinin kaynağını gece uykusuna bağlıyor.

***

Sağlıklı bir uyku için gerekenler

Sigara ve kahve tüketimini azaltmak

Geç saatlerde yorucu işler yapmamak

Uyku saatlerini düzenlemek

Akşam ağır yemek yememek

Yatmadan iki saat önce bir şey yememek

Uyumak için yatakta beklememek

Uyunulacak ortamı ışık, koku ve sesten arındırmak

***

Uyku hastalıkları nelerdir?

Uyku apnesi: Uyku apnesi, uyku sırasında solunumun duraklamasıyla uyku düzeninin bozulması hastalığıdır. Gündüz aşırı uyku haline sebep olur.

Narkolepsi: Sebebi bilinmeyen uyku halidir. Gün içinde tahmin edilemeyen yerlerde önlenemeyen bir uykunun kendini göstermesidir.

İnsomni: En sık karşılaşılan uyuyamama hastalığıdır. Uykuya dalamama veya uykudan çeşitli saatlerde uyanarak uykuyu sürdürememe ile tanımlanır.

Huzursuz bacak sendromu: Huzursuz bacak sendromu otururken ve yatarken bacaklarda rahatsızlık hissi ile kendini gösteren bir hastalıktır. Uyluk, bacak ve ayaklarda ürperme, kaşınma, ağrıma, ezilme, yanma, karıncalanma hisleri ile tanımlanır.

Periyodik bacak hareketleri: Periyodik bacak hareketleri uyku esnasında bacaklarda görülen kısa kas kasılmalarıdır. Bacak sıçramalarına neden olan bu hastalıkta kasılmalar her 30 saniyede bir, bir saat veya daha uzun süre boyunca devam eder.

Horlama: Horlama uyku sırasında daralmış olan üst solunum yolundan nefes alma esnasında buradaki dokuların titreşimi ile oluşan sestir.

Kaynak: ZEHRA ONAT   –   21.08.2011 / Zaman