Zihin Dili Programlama (NLP) Kavramı

0
625

Fonksiyonlarının büyük bölümü hala keşfedilme çabasında olan insan beynini verimli biçimde kullanabilme isteği, kişisel gelişim alanında ortaya konulan bir çok farklı pratikte yansımasını bulmakta, zihni etkin ve verimli biçimde işletebilme adına çeşitli görüşler ileri sürülmektedir.

İçinde bulunulan çağımızda bireyin içinde varolan ancak nasıl kullanılacağını bilemediğinden tam kapasiteyle yararlanamadığı kaynakları ortaya çıkarmaya yönelik yaklaşımlardan biri de NLP’dir. 21. yy’ın başarı biliminin yeni teknolojisi olarak nitelenen NLP öğretisi her bireyin kedi potansiyelinin üst sınırına ulaşmasını olanaklı kılmaktadır. “Neuro”, “Linguistic” ve “Programming” kavramlarının baş harflerinin bir araya gelmesiyle kısaca ifade edilen NLP’de Neuro düşünme ve algılamayı, yani herhangi bir davranışın temelini oluşturan beyinsel süreçlere ve sinir sistemine yapılan göndermeyi ifade etmektedir. Yaşanılan her deneyim koklama, tad alma, görme, işitme ve dokunmadan oluşan beş duyuyla beyne iletilmekte, işlendikten sonra korunarak daha sonraki deneyimler için veri girdisi oluşturmaktadır. Özellikle NLP’de duyu organlarından gelen bilgilerin nasıl işlendiği ele alınmaktadır.

Linguistic, sinirsel verilerin kodlanarak anlamlandmldığı sözlü ve sözsüz iletişim biçimlerini ifade ederken dilin nasıl kullanıldığı ve dili kullanma biçiminin kişiyi nasıl etkilediği üzerinde durmaktadır. Düşüncenin zihinde canlandmlabilmesini olanaklı kılan dil yoluyla kişi kendi içinde ve çevresiyle iletişimde bulunmakta, iletişim ya da dili kullanma biçimi duygusal süreçlerine ilişkin ipuçları sunarken başkalarının iletişim biçimleri de farklı duygu durumlarının anlaşılabilmesini sağlamaktadır75.

Programming sözcüğüyle de davranışta ve sonuçta istenilen değişiklikleri gerçekleştirmede duygu ve inançlar dahil olmak üzere, düşünceleri düzenleme ve programlama (bir bilgisayarı belirli görevler için uygun yazılımla programlama vb.) biçimi kastedilmektedir76. Programlama, beyin ve iletişim sonuca yönelik organize edildiğinde hedeflenen sonuçlara ulaşma yeteneğiyken herhangi bir şeyi yapabilme yetisiyle sinir sistemini yönlendirme yetisi arasında doğrusal bir ilişkinin bulunmasının, bir şeyi yapma ve yapamama durumlarının sinir sistemiyle kurulan iletişimin niteliğinin bir sonucu olduğu söylenebilecektir77.

İletişim ve değişimin sihri biçiminde tanımlanan NLP, deneysel olarak düşünülebilen ve uygulanabilen bir modeldir. Bu modelde mükemmellik modellenmekte yani farklı alanlarda başarıya ulaşmış kişilerin bu yolda düşünce ve

davranış biçimlerinin nasıl benzetlenebileceği üzerinde durulmaktadır. “NLP bilimdir, çünkü NLP’yi oluşturan birçok çalışma uzun süren araştırmalar sonunda ortaya konulmuştur. NLP sanattır çünkü mükemmele ulaşmış, konusunda dâhi insanların o sonuçlara nasıl vardığını modelleyen bir ustalık işidir. NLP teknolojidir çünkü istenen

78

sonuçları gerçekleştirecek düşünce, sistem ve teknikleri vardır” . Tüm davranışların modellenebileceği, öğrenilebileceği, düşünülebileceği ve yeniden programlanabileceği (değiştirilebileceği) bir yapıya sahip olduğu operasyonel varsayımlara dayalı olması

79

dolayısıyla da NLP bir metodoloji olarak değerlendirilmektedir . NLP’de modellerden yararlanılmasının nedeni tamamen uygulamadaki pratiklik bağlamında ele alınmaktadır. Temel nokta, doğru olanın ne olduğunu bulmaktan öte neyin yararlı olduğunu bulmaktır. NLP uygulamalarında sürekli yeni model örüntü ve teknik arayışıyla varolandan daha etkili olanı bulma arayışı egemendir. Bu yönüyle NLP “eklektik” bir özellik sunmaktadır. NLP’nin temel hedefinin etkili ve verimli olanı bulmak oluşu bir “mühendislik” olarak da sınıflandırılabilmesini mümkün kılmaktadır.

NLP’nin hedefleri arasında insanın mutluluğu yer almaktadır. Öz kaynaklarının bilincine varmış ve doğru kullanım yöntemlerinden yararlanan bir kişi başarıya giden yola girmiş demektir. Başarısız olanlarsa gizil güçlerinin farkına varamayanlardır.

NLP’de belirli bir yöntemin kısa sürede sonuç vermemesi durumunda hedefe ulaşana dek, özel durum ya da sorunla ilgili olarak düşünüş ve davranış biçimlerinde değişiklikler yapılabilmektedir80. Her kişiyi başarıya götüren düşünme süreçlerinin farklılığı görüşünden hareketle NLP teknikleriyle kişisel biçimlerin tanınarak kontrol altına alınacağı söylenebilmektedir.