Aşırma-Hırsızlık Davranışı

Okul öncesi dönemde genellikle çocukların ilkokul dönemine başlamadığı 7-8 yaş öncesine kadar görülen izinsiz eşya/para alma davranışı uyum ve davranış bozukluğu olarak kabul edilmez. Çocuğun çevreyi keşfetmeye başlaması 3 yaş itibariyle başlamaktadır ve bu yaş döneminin en temel özelliklerinden birisi de nesneler karşısında çocuğun “benmerkezci”bir tutuma sahip olmasıdır.Eve gelen misafir çocuğun oyuncağını görür ister ,kendinin zanneder. Mağazaya gidildiğinde oyuncak ister ve alır çünkü bu yaş döneminde çocukta mülkiyet kavramı gelişmemiştir.Bir uyum ve davranış bozukluğu olan “Aşırma-hırsızlık davranışından söz edebilmemiz için çocuğun somut işlemler döneminin başlangıç yaşı olan ilkokul çağına(7 yaş)gelmiş olması gerekir.Çünkü bu dönemden itibaren çocukta mantıklı düşünebilme ve doğru davranış ile yanlış davranışı ayırt edebilme başlar.

Kleptomani; genellikle yetişkinlerin zevk ve heyecan duymak için, ihtiyaçlarının olmadığı bir nesneyi çalmaları olarak tanımlanmaktadır.Kleptoman bireyler sadece çalma davranışının zevk ve heyecanını yaşamak için bu davranışı sergilerler ve bu durum onlara mutluluk verir.Profesyonel bir destek gerektirir.

  • Daha çok hangi yaşlarda görülür?

Çocuğun sosyal çevrenin farkına vardığı 3 yaşından itibaren bu davranışı gösterebilirler. En tehlikeli yaş dönemi ilkokul cağında görülmesidir. Bu donemde çocukta hala bu davranış görülmeye devam ediyorsa ailenin müdahalesi gerekir. Çünkü ilkokul döneminden sonra devam eden bu davranış yetişkinliğe kadar uzanır.

  • Çalma-hırsızlık davranisinin altinda yatan nedenler nelerdir?
  • Anne- baba tutumlari
  • Degersizlik duygusu
  • Kıskanclik ve rekabet duygusu
  • Sevgisizlik-ilgisizlik
  • Çocuğun gereksinimlerinin dengesiz giderilmesi olarak 5 temel baslikta sirayabiliriz

Yukarida siraladigimiz ozellikleri sirasiyla tanimlamaya baslayalim

1.Anne-baba tutumlari

Anne ve babanin cocuk üzerindeki etkisi yadsinamaz bir gercektir.Çocuk nasil davranmasi gerektigini önce ailesinden model alarak ögrenir.Bu sebeple aileler tutumlarina cok dikkat ederek davranmali,yanlis tutumlarin cocugun hayatinda kalici izli bir davranis birakacagini akillarindan cikarmamalari gerekir.Asırma-hırsızlık davranisinin temel sebeplerinden biride hatali Anne-baba tutumlarindan kaynaklanir.Paraya karsi aşırı düşkün ve cimri olan aile çocuğa paranin ulasilamaz ve en onemli nesne oldugunu hissettirir ve çocukta bunu dogal yolla elde edemeyince hırsızlık yoluna gider.Ayni sekilde asiri disiplinli ve kati tutum sahibi olan ailelerin cocuklarinda da cocugun istekleri yeterince karsilanamiyorsa ve cocuk aileden cekiniyorsa kendini bu sekilde ifade edip,isteklerini karsilamak icin hırsızlıkdavranisi gosterecektir.

2.) Değersizlik duygusu

Bir insanın doğal yetişme döngüsünde değerlilik duygusunu temel kabul olarak alması gerekmektedir. Çocuğun ailesiyle veya yakın ilişkide bulunduğu insanlarla beraberken önemsenmemesi kırıcı ve incitici davranışlara maruz kalması kendini yetersiz hissederek değersizlik duygusunun oluşmasına neden olur. Değersiz hisseden çocuk değerli gördüğü eşyaları çalarak kendini değerli kılmaya çalışır.

Değersizlik duyguları taşıyan çocuğun yaptığı bu davranıştan ötürü anne-baba tutumları aşırı koruyucu ve süreklilikle kontrol eder bir hal almaya başlarsa giderek çocukta bu duygular pekişir. Bir süre sonra kendisine güvenilmediğini düşünmeye başlar ve çocuk giderek özgüven kaybeder.

3.) Kıskançlık ve rekabet duygusu

.Aile cocugu yakin cevresi veya kardesleriyle kiyasliyorsa da hırsızlık davranışı ortaya çıkabilir.Çünkü bireyler dogustan ben duygusuyla dunyada var olur.Ínsanin varligi ben duygusunun önüne gecer ve cevresiyle kiyaslanan birey birsure sonra kiskanclik hissiyle rekabet duygusunu bastirabilmek icin bu yola basvurur.

4.)Sevgisizlik-ilgisizlik

Sevilmediğini düşünen,manevi ihtiyaçlarının giderilemediğini düşünen bir ortamda büyüyen çocuk hırsızlık davranışına başvurabilir.Çünkü çocuk duygusal anlamda dışlanmıştır ve o ilgi-sevgiyi bir yerlerden karşılaması gerekir.Birşeyler çalarak kendini belli etmeye çalışır.İlgi ve sevgi eksikliği tamamlanmamış bireylerde “ hırsızlık davranışı” Benim farkıma varın demektir.

5.)Çocuğun gereksinimlerinin dengesiz giderilememesi

Çocuğun ihtiyacı olan eşyalara/paraya ailesi veya yakın çevresi kanalıyla ulaşamıyorsa hırsızlık davranışı sergileyebilir.Bu tutum çevrenin çocuğa ihtiyaçları için bir dönem yoğun giderilme bir dönem hiç giderilmeme durumu sunuyorsa da çocukta hırsızlık davranışı ortaya çıkarabilir.Tutarsız ve dengesiz sergilenen bu davranış modeli çocuğa var olan birşeylerin olduğu ve ona ulaşılması içinse hırsızlık davranışı sergilemesi gerektiği mesajı verir.

  • Aşırma-hırsızlık davranışı karşısında nasıl davranmamız gerekir?
  • Çocukla sevgi ,saygı içerikli bir davranış kurulmalıdır.Kaba ve yıkıcı tutumlar iletişimi zorlaştırır.
  • Çocuk yaptığı davranış karşısında dinlenilmeli ve anlayışlı davranılmalıdır.
  • Yaptığı davranıştan ötürü hakaret içeren sözler sarf edilmemelidir.Öncelikle böyle bir davranışla karşılaşıldığında çocukla sakince konuşulup davranışın nedeni anlaşılmalıdır.Ardından davranışın yanlış olduğu anlatılmalıdır.
  • Aile çocuğa doğru rol-model olmalıdır.Ev içinde herkes birbirinin eşyasını izin alarak almaya özen göstermelidir.
  • Çalma davranışı Kişiler haricinde gizli tutulmalıdır.Eğer başkalarının yanında konuşulursa çocuk çok utanır ve öfkelenir.Bu durum davranışın pekişmesine yol açar.

Çocukta devam eden çalma davranışı, aile-okul-yakın çevre işbirliği içerisinde psikoterapi süreciyle tedavi edilmelidir.

Psikolojik Danışman
Tuva Ramazanoğlu

Bültenimize üye olun

Sitemize yeni eklenen içeriklerden ve en güncel yazı, foto ve videolardan haberdar olmak için üye olunuz.

12 Yaşında Bir Kıza Yazılanlara Bakın

12 Yaşında Bir Kıza Yazılanlara Bakın 'Merhaba ben Ayla, 12 yaşındayım' diye internete giren küçük...

Uyurken Konuşmak Neyin Göstergesi?

Uykumda konuşuyormuşum, bu bir hastalık mı? Uykuda Konuşma Nedir? Uyku sırasında konuşma eylemidir. Bir parasomni (uyku...

Aşkın belirtileri nelerdir?

Psikoloji İstanbul Danışmanlık Merkezi’nden Uzman Psikolog Filiz Kaya aşkın belirtilerini anlatıyor. 14 Şubat Sevgililer Günü’nde...

- ads -

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here