Aşırma-Hırsızlık Davranışı

    Okul öncesi dönemde genellikle çocukların ilkokul dönemine başlamadığı 7-8 yaş öncesine kadar görülen izinsiz eşya/para alma davranışı uyum ve davranış bozukluğu olarak kabul edilmez. Çocuğun çevreyi keşfetmeye başlaması 3 yaş itibariyle başlamaktadır ve bu yaş döneminin en temel özelliklerinden birisi de nesneler karşısında çocuğun “benmerkezci”bir tutuma sahip olmasıdır.Eve gelen misafir çocuğun oyuncağını görür ister ,kendinin zanneder. Mağazaya gidildiğinde oyuncak ister ve alır çünkü bu yaş döneminde çocukta mülkiyet kavramı gelişmemiştir.Bir uyum ve davranış bozukluğu olan “Aşırma-hırsızlık davranışından söz edebilmemiz için çocuğun somut işlemler döneminin başlangıç yaşı olan ilkokul çağına(7 yaş)gelmiş olması gerekir.Çünkü bu dönemden itibaren çocukta mantıklı düşünebilme ve doğru davranış ile yanlış davranışı ayırt edebilme başlar.

    Kleptomani; genellikle yetişkinlerin zevk ve heyecan duymak için, ihtiyaçlarının olmadığı bir nesneyi çalmaları olarak tanımlanmaktadır.Kleptoman bireyler sadece çalma davranışının zevk ve heyecanını yaşamak için bu davranışı sergilerler ve bu durum onlara mutluluk verir.Profesyonel bir destek gerektirir.

    • Daha çok hangi yaşlarda görülür?

    Çocuğun sosyal çevrenin farkına vardığı 3 yaşından itibaren bu davranışı gösterebilirler. En tehlikeli yaş dönemi ilkokul cağında görülmesidir. Bu donemde çocukta hala bu davranış görülmeye devam ediyorsa ailenin müdahalesi gerekir. Çünkü ilkokul döneminden sonra devam eden bu davranış yetişkinliğe kadar uzanır.

    • Çalma-hırsızlık davranisinin altinda yatan nedenler nelerdir?
    • Anne- baba tutumlari
    • Degersizlik duygusu
    • Kıskanclik ve rekabet duygusu
    • Sevgisizlik-ilgisizlik
    • Çocuğun gereksinimlerinin dengesiz giderilmesi olarak 5 temel baslikta sirayabiliriz

    Yukarida siraladigimiz ozellikleri sirasiyla tanimlamaya baslayalim

    1.Anne-baba tutumlari

    Anne ve babanin cocuk üzerindeki etkisi yadsinamaz bir gercektir.Çocuk nasil davranmasi gerektigini önce ailesinden model alarak ögrenir.Bu sebeple aileler tutumlarina cok dikkat ederek davranmali,yanlis tutumlarin cocugun hayatinda kalici izli bir davranis birakacagini akillarindan cikarmamalari gerekir.Asırma-hırsızlık davranisinin temel sebeplerinden biride hatali Anne-baba tutumlarindan kaynaklanir.Paraya karsi aşırı düşkün ve cimri olan aile çocuğa paranin ulasilamaz ve en onemli nesne oldugunu hissettirir ve çocukta bunu dogal yolla elde edemeyince hırsızlık yoluna gider.Ayni sekilde asiri disiplinli ve kati tutum sahibi olan ailelerin cocuklarinda da cocugun istekleri yeterince karsilanamiyorsa ve cocuk aileden cekiniyorsa kendini bu sekilde ifade edip,isteklerini karsilamak icin hırsızlıkdavranisi gosterecektir.

    2.) Değersizlik duygusu

    Bir insanın doğal yetişme döngüsünde değerlilik duygusunu temel kabul olarak alması gerekmektedir. Çocuğun ailesiyle veya yakın ilişkide bulunduğu insanlarla beraberken önemsenmemesi kırıcı ve incitici davranışlara maruz kalması kendini yetersiz hissederek değersizlik duygusunun oluşmasına neden olur. Değersiz hisseden çocuk değerli gördüğü eşyaları çalarak kendini değerli kılmaya çalışır.

    Değersizlik duyguları taşıyan çocuğun yaptığı bu davranıştan ötürü anne-baba tutumları aşırı koruyucu ve süreklilikle kontrol eder bir hal almaya başlarsa giderek çocukta bu duygular pekişir. Bir süre sonra kendisine güvenilmediğini düşünmeye başlar ve çocuk giderek özgüven kaybeder.

    3.) Kıskançlık ve rekabet duygusu

    .Aile cocugu yakin cevresi veya kardesleriyle kiyasliyorsa da hırsızlık davranışı ortaya çıkabilir.Çünkü bireyler dogustan ben duygusuyla dunyada var olur.Ínsanin varligi ben duygusunun önüne gecer ve cevresiyle kiyaslanan birey birsure sonra kiskanclik hissiyle rekabet duygusunu bastirabilmek icin bu yola basvurur.

    4.)Sevgisizlik-ilgisizlik

    Sevilmediğini düşünen,manevi ihtiyaçlarının giderilemediğini düşünen bir ortamda büyüyen çocuk hırsızlık davranışına başvurabilir.Çünkü çocuk duygusal anlamda dışlanmıştır ve o ilgi-sevgiyi bir yerlerden karşılaması gerekir.Birşeyler çalarak kendini belli etmeye çalışır.İlgi ve sevgi eksikliği tamamlanmamış bireylerde “ hırsızlık davranışı” Benim farkıma varın demektir.

    5.)Çocuğun gereksinimlerinin dengesiz giderilememesi

    Çocuğun ihtiyacı olan eşyalara/paraya ailesi veya yakın çevresi kanalıyla ulaşamıyorsa hırsızlık davranışı sergileyebilir.Bu tutum çevrenin çocuğa ihtiyaçları için bir dönem yoğun giderilme bir dönem hiç giderilmeme durumu sunuyorsa da çocukta hırsızlık davranışı ortaya çıkarabilir.Tutarsız ve dengesiz sergilenen bu davranış modeli çocuğa var olan birşeylerin olduğu ve ona ulaşılması içinse hırsızlık davranışı sergilemesi gerektiği mesajı verir.

    • Aşırma-hırsızlık davranışı karşısında nasıl davranmamız gerekir?
    • Çocukla sevgi ,saygı içerikli bir davranış kurulmalıdır.Kaba ve yıkıcı tutumlar iletişimi zorlaştırır.
    • Çocuk yaptığı davranış karşısında dinlenilmeli ve anlayışlı davranılmalıdır.
    • Yaptığı davranıştan ötürü hakaret içeren sözler sarf edilmemelidir.Öncelikle böyle bir davranışla karşılaşıldığında çocukla sakince konuşulup davranışın nedeni anlaşılmalıdır.Ardından davranışın yanlış olduğu anlatılmalıdır.
    • Aile çocuğa doğru rol-model olmalıdır.Ev içinde herkes birbirinin eşyasını izin alarak almaya özen göstermelidir.
    • Çalma davranışı Kişiler haricinde gizli tutulmalıdır.Eğer başkalarının yanında konuşulursa çocuk çok utanır ve öfkelenir.Bu durum davranışın pekişmesine yol açar.

    Çocukta devam eden çalma davranışı, aile-okul-yakın çevre işbirliği içerisinde psikoterapi süreciyle tedavi edilmelidir.

    Psikolojik Danışman
    Tuva Ramazanoğlu

    Kişisel Başarı
    2003 yılında amatör olarak başlayan ancak şu anda Türkiye'nin en kaliteli kişisel gelişim, eğitim ve psikoloji sitesi olmayı başaran www.kisiselbasari.com 'u facebook , twitter, youtube gibi sosyal ağlarda da takip edebilirsiniz.

    Benzer içerik

    Doğal Yöntemlerle Stresle Başedebilme

    Fakat anksiyete bozukluğu (kaygı bozukluğu), panik atak, post travmatik stres bozukluğu,...

    Yorumlar

    CEVAP VER

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

    Yeni Eklenenler

    Şampiyon Sözleri : Şampiyonların Başarı Sırları

    Spor tarihine geçen efsane sözlerin sahibi olan...

    Pahalı Olanı Tercih Etme Nedeni: Chivas Regal Etkisi

    Adından da anlaşılacağı gibi konu tamamıyla Chivas...

    Şampiyon Olmak İsteyenlerin Kitabı Çıktı: Şampiyon Sözleri

    Başarı bilirkişisi Mümin Sekman son kitabı "Şampiyon...

    İletişimde kalın!

    75,651BeğenenlerBeğen
    187,653TakipçilerTakip Et
    251TakipçilerTakip Et
    2,382TakipçilerTakip Et