Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla

0

Tesla’nın coşkulu bir alt kültür tarafından, neredeyse yüz yıl süren bir unutkanlıktan sonra tekrar hak ettiği yere; bilimin gündemine oturtulmuş olmasının bir değil, birkaç sebebi var.

En önemlisi, daha güzel bir gelecek hayalini gerçeğe dönüştürmek için buluşlarını insanlığa adamış olması. Üstelik bunlar sıradan buluşlar değil. 100’ün üzerine patente, 700’ün üzerinde icada sahip olmasının yanı sıra hayata geçirmeyi başaramadığı
yüzlerce projesi vardı. Dahası, bunların hiçbiri çağının basit bilimsel ihtiyaçlarını çözmeye yönelik değildi.

Bunun yerine, kimsenin cesaret edemediği kadar derine inip kendisini anlamakta zorlanan çağdaşlarının ne düşündüğünü, hakkında neler söylendiğini umursamadan, evrenin sırlarını aydınlatmanın peşinde koştu. Bazen gerçekten çılgınca işlerle ortaya çıktığı da oluyordu. Öyle teorileri var ki günümüzde bile yeterince anlaşılamıyor.

Diğer taraftan, yaptığı icatların Tesla’nın coşkulu bir alt kültür tarafından, neredeyse yüz yıl süren bir unutkanlıktan sonra tekrar hak ettiği yere; bilimin gündemine oturtulmuş olmasının bir değil, birkaç sebebi var.

En önemlisi, daha güzel bir gelecek hayalini gerçeğe dönüştürmek için buluşlarını insanlığa adamış olması. Üstelik bunlar sıradan buluşlar değil. 100’ün üzerine patente, 700’ün üzerinde icada sahip olmasının yanı sıra hayata geçirmeyi başaramadığı yüzlerce projesi vardı. Dahası, bunların hiçbiri çağının basit bilimsel ihtiyaçlarını çözmeye yönelik değildi.

Bunun yerine, kimsenin cesaret edemediği kadar derine inip kendisini anlamakta zorlanan çağdaşlarının ne düşündüğünü, hakkında neler söylendiğini umursamadan, evrenin sırlarını aydınlatmanın peşinde koştu. Bazen gerçekten çılgınca işlerle ortaya çıktığı da oluyordu. Öyle teorileri var ki günümüzde bile yeterince anlaşılamıyor.

Diğer taraftan, yaptığı icatların ya da öne sürdüğü teorilerin öyle kolayca anlaşılmasını da beklemiyordu. Şüphesiz ki garip bir kişiliğe sahipti. Sadece bilimsel raştırmalarında değil, sosyal ilişkilerinde de farklı yaklaşımlar sergiliyordu. Biraz utangaç, bir parça takıntılı, yakın dostlarını kolay iletişim kurabildiği zeki insanlardan seçen, icatlarını çoğu kez bir illüzyonist gibi şov yaparak sergileyen, zekası, hayalleri ve erdemlerine bir an bile sırtını dönmemiş bir adam…

Bilimsel çabalarımız, evreni ve insanın onunla ilişkisini anlama girişiminden başka bir şey değil. Ama bugün bilim dünyasında doğaya belirli açılardan yaklaşma eğilimi var.

Bazı parçaları öne çıkarıp diğerlerini göz ardı eden bu bakış açısı, daha derin sorunlara gerçekçi katkılarda bulunmayı zorlaştırıyor. Belli bir bilim dalında uzmanlaşma modern zamanlara özgü bir durum. Öncesinde bilim dünyası birçok disiplinde engin bilgiye sahip olup bunları zihnin süzgecinden geçirip harmanlayarak düşünmeyi tercih eden polimatların elinde şekilleniyordu. Onlar tüm önyargılardan arınıp evrene farklı bir gözle bakmayı başardılar. Bilginin bütünlüğü, kimsenin sormadığı soruların gündeme gelmesini sağladı.

Cevapların, ancak uğruna uç noktalara kadar gitmeyi göze alanlara göründüğünü biliyorlardı.

Nikola Tesla da son derece kıvrak bir zekaya sahip olma özelliği taşıyan polimatlardan biriydi. İcatlarıyla geleceğe damgasını vurmuş olsa da ayrıksı kişiliği ve toplumun geri kalanıyla arasında büyük bir uçurum yaratan zekası nedeniyle tek başına var olduğu paralel bir gerçeklik düzeyinde yaşamaya mecbur kaldı. Belki bir asır önce doğmuş olsa elde ettiği teknolojik imkanları bulamayacak ama kendisi gibi büyük polimatlarla bir arada yaşayacağı için daha iyi anlaşılacaktı.

İlgini Çekebilir:   Beyin Haftasında Mutlaka Okunması Gereken Kitaplar

Bundan tam iki yıl önce, dergimizin Ağustos 2013 sayısında Tesla’nın hayatını nlattığımız “Yıldırımların Efendisi” adlı yazıda, onun Avrupa’dan Amerika’ya doğru yola çıkışını şu sözlerle ifade etmiştik; “Bu yolculuk, bir anlamda kendisinden sonraki üzyılın bilimsel ve teknolojik gelişimini şekillendirmeye başlayacağı zamana atılan ilk adımdı.”

Tesla’yı, farklı bir şekilde tekrar sayfalarımıza konuk etmemizin önemli bir sebebi var. Belki de hayal gücünü onurlandırmayı bırakmış olan biz modern dünya insanları, yaratıcılığın fitilini tekrar ateşleyebilmek için Tesla gibi güzel örnekleri öne çıkarmalıyız. Çünkü hayat hepimiz için bir anlam yaratma fırsatı. Üstelik çağımızın en büyük sermayesi bu; yani daha önce ayak basılmamış yolları izlemeyi seçmek ve sahip olduğumuz en büyük gücü serbest bırakmak gerek. İnsanın, zihnini bir paraşüt gibi açıp doğuştan sahip olduğu hayal gücünü tekrar yüceltilmesi, imkansızı hayal etmesi ve bu uğurda muhteşem hatalar yapmayı göze almasından daha güzel ne olabilir? Bazen bir kişinin attığı basit bir adım diğerlerine de ilham vererek o ihtişamlı yaratıcılığın doludizgin serbest kalmasıyla sonuçlanabiliyor.

Tesla’nın başka bir kıtaya doğru attığı o adım, en az Neil Armstrong’un Ay’a ayak basarken attığı ilk adım kadar önemli: Bir insan için küçük, insanlık için büyük…

BİLİME ADANAN HAYAT

Fotoğrafları üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

nikola tesla - 1 3 300x255 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1856 Nikola Tesla, 10 Temmuz gecesi Hırvatistan’ın Smiljana köyünde, sağanak yağmur, fırtına ve gök gürültüleri eşliğinde doğdu. Doğuma yardımcı olan ebe, “Bu kötüye işaret, oğlun karanlığın çocuğu olacak,” demişti. Annesiyse şöyle cevap verdi; “Hayır! O, ışığın çocuğu.” Henüz 5 yaşına bile basmamışken, sudan enerji elde etmek için ağaç kütüklerinden yapılmış çarkları kullanmaya başladı. Suyun akışıyla ortaya çıkan gücü izlemeyi seviyor, zamanının çoğunu bu şekilde geçiriyordu.


nikola tesla - 2 2 300x264 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1865 Dünya, buhar gücünü keşfetti. 9 yaşındaki Tesla ise bambaşka bir şey üzerinde çalışıyordu: Ufak bir yel değirmeni yaptı ve dört tane haziran böceğini bunun kollarına yapıştırdı. Böcekler kanat çırptıkça yel değirmeninin kolları dönüyor, mil hareket ediyordu. Bunu 100 tane böcekle yaparsa çok daha fazla güç elde edebileceğinin farkına varmıştı. Birkaç yıl önce de yangına müdahale etmeye çalışan bir itfaiyeye denk gelmiş, bir sorun nedeniyle suyu pompalayamadıklarını görmüştü. Kimse ne olduğunu anlayamadan nehre atlamış, dolanmış olan hortumu düzeltiyordu.
nikola tesla - 3 2 294x300 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1866-80 Buhar gücüyle çalışan makinelerden biri Hırvatistan’a geldi. 14 yaşındaki Nikola, bununla karşılaştığında ilk kez insan yapımı bir enerji üreticisi görmüştü. Aynı günlerde bir kartopunun bayırdan aşağıya doğru git gide büyüyerek yuvarlandığına şahit oldu. Kartopu gözünün önünde devleşmiş, hareket eden bir güce dönüşmüştü. Aklında bir takım yeni fikirler dönüp duruyordu. Hemen ardından bir dergide Niagara Şelalesi’nin resmini gördü ve “Bir gün buradan güç üreteceğim,” dedi.

nikola tesla - 4 2 294x300 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1882-83 Edison, Amerika’nın ilk doğru akım santralini kurmuştu ama bu teknolojiyle sadece yakındaki yerlere elektrik ulaştırabiliyordu. Yine de tüm dünya, elektriğin böyle bir gücü olduğundan haberdar oldu. Avrupa’daki Tesla ise elektrikten güç üretebileceğini fark etmiş ama bunun için henüz kimsenin icat etmediği alternatif akım motorunu kullanmak gerekeceğini anlamıştı. Bir gün, gün batımını izlerken bir anda zihninde beliren motorun şemasını, eline aldığı dal parçasıyla toprağın üstüne çizdi. Bunun bir modelini yaptığında kusursuz çalıştığını gördü.

nikola tesla - 5 2 300x256 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1884 “İnsanlar artık zor görevleri yerine getirebilmek için köle gibi çalışmayacak. Benim motorum onları özgür bırakacak,” diyerek Amerika’ya yolculuk etti. Yolculukta bavulunu ve patentini aldığı alternatif akım motoru için yaptığı modeli kaybetmişti. Amerika’ya ayak bastığında cebindeki birkaç sentten başka hiçbir şeyi yoktu. O esnada sekiz lisan biliyordu.
nikola tesla - 6 2 300x266 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1885-87 Tesla, Thomas Edison ile çalışmaya başladı. Ancak Edison alternatif akımı istemiyor, doğru akımı kullanmak gerektiği konusunda diretiyordu. Oysa alternatif akım yüksek voltaj kullandığı için elektriği uzak bölgelere de ulaştırabiliyor, doğru akımın mevcut sorununu çözüyordu. Edison inatla bunu kabullenmedi. Tesla işi bıraktı ve hendek kazıcısı olarak çalışmaya başladı. Edison kendi teknolojisine yatırıcımlar buldu ama sorunlu bir altyapı olduğu için sonuç alamadı.
nikola tesla - 7 2 293x300 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1888 Tesla’nın buluşu Amerikan Elektrik Mühendisliği Enstitüsü’nü çok etkiledi. Edison ve yatırımcılarının başlattığı karalama kampanyasına rağmen, Westinghouse şirketi Tesla’nın teknolojisine büyük bir yatırım yaptı.
nikola tesla - 8 2 292x300 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1889-90 Tesla çeşitli boyutlarda alternatif akım motorları ve dinamolar üretti. Yüksek voltaj ve düşük akımda çalışan, yüksek frekanslı akım üretebilen Tesla bobinini geliştirdi. Bunun sayesinde elektriğin kablosuz aktarılabileceğini anlamıştı. Deneylerinde bunu başardı. Ve biraz daha geliştirirse bu enerjiyi tek bir merkezden tüm dünyaya ulaştırılabileceğini fark etti. Ama şimdilik bir şehri aydınlatmak için kullanılması bile yeterli olacaktı.
nikola tesla - 9 2 300x256 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1892 Tesla’nın hayatında romantizme yer yoktu. Günde sadece 2 saat uyuyor, tüm enerjisini projeleri için kullanıyordu. Bir restoranda o yılların en ünlü aktrisi Sarah Bernhardt’la karşılaştığında, Bernhardt bu yakışıklı adamla konuşabilmek için mendilini düşürmüş, Tesla ise mendili yerden alıp tek kelime bile etmeden ona geri vermişti. Muhtemelen o sırada aklında yine yaşadığı devri aşacak başka bir icada ait düşünceler vardı.
nikola tesla - 10 3 300x266 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1893 Chicago’da düzenlenen Columbia Dünya Fuarı’nın aydınlatma ihalesini kazandı. Tesla, fuarı ve beraberinde şehirdeki 100 bin sokak lambasını aydınlattı. Fuarda çok özel bir gösteri yaparak cam tüpleri hiç kablo kullanmadan aydınlatabildiğini de gösterdi. Bu başarısıyla, ünü Amerika dışına taşarak tüm dünyaya yayıldı. Böylece doğru akım kaybetmiş, Edison’ın başlattığı bu yarışı Tesla kazanmıştı.
nikola tesla - 11 3 294x300 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1895-96 Westinghouse ve Tesla en büyük şovlarını yapmaya hazırlanıyorlardı. Niagara Şelalesi’ne dünyanın ilk hidroelektrik santralini kurdular. General Electric, Tesla’nın yönlendirmesiyle Niagara’dan 40 km. uzaktaki Buffalo şehrine dek iletim hattı kurdu ve şelalede üretilen enerji buraya ulaştırıldı. İlerleyen yıllarda jeneratör sayısı artırılıp New York’a da enerji verildi. Bu muazzam başarı, Edison’ın pes edip elindeki teknolojiyi alternatif akımla yenilemesiyle sonuçlandı.
nikola tesla - 12 2 294x300 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1898 Marconi, radyo telsizini kendi icadıymış gibi tanıtmadan yıllar önce, Tesla New York’taki bir havuzda radyo kontrolüyle çalışan ve üzerinde ışıkları olan oyuncak bir tekne yüzdürdü. “Bu, robot ırkının ilk örneğidir; insanların yorucu işlerini bu mekanik aletler yapacak” demişti. Tesla’nın hayalinde kolları ve bacakları olan insansı robotlar tasarlamak da vardı. Notlarında, bunlara sensör takılırsa kendi kendilerine hareket edebileceklerini de anlatıyordu.
nikola tesla - 13 2 300x256 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1899-1900 Tesla, gezegenimizin kendi enerjisine sahip olduğunu biliyordu. Elektriği tıpkı bir orkestra şefi gibi yönetip yönlendirebiliyor, “Her şey hareket ediyor, her şey dönüyor ve her yerde enerji var,” diyordu. Enerjiyi, atmosferdeki havanın daha iletken olduğu iyonosfer tabakasından iletip tüm dünyaya ulaştırmayı hedeflemişti. Bunu nasıl yapacağını bulmak için yıldırımlarıyla ünlü Colorado Springs bölgesinde bir laboratuar kurdu. Laboratuarında yarattığı yıldırım çok geniş bir bölgeyi aydınlattı. Deneyin detaylarını hiç yazmadığı için hala nasıl başardığı bilinmiyor.
nikola tesla - 14 1 300x267 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1901-16 Radyo sinyalleri henüz sadece mors alfabesi gibi nokta-çizgi düzeyindeyken, New York’ta Wardenclyffe Kulesi’ni yapmaya başladı. Bu kuleyle enerjiyi ve telefon hizmetini kablosuz aktaracak, radyo yayınlarını erişim alanındaki her yere ulaştıracaktı. İlerleyen zamanlarda görüntü ve bilgiyi de aktarabileceğini söylüyor, yapacağı şeyler zamanın çok ötesinde olduğu için yatırımcılarını korkutup kaçırıyordu. Kule bitirilemedi. Ardından 80 kilometrelik bir mesafeye radyo yayını yapmaya hazırlanırken laboratuarında çıkan yangın yüzünden projeyi terk etmek zorunda kaldı.
nikola tesla - 15 2 293x300 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1920’ler-30’lar Tesla artık yaşlanmaya başlamış, toplumdan iyice kopmuştu. Düşünmeye ve şimşekleri izlemeye adandı. İlgilendiği Doğu felsefesinin etkisiyle evrene daha derin bir düzeyden bakıyor; maddenin aslında enerji olduğunu dile getiriyordu. O sırada bu gerçek Einstein tarafından henüz ispatlanmamıştı. Ayrıca bilinç üzerine de düşünüyordu. beyin dalgalarıyla yayılan enerjiyi keşfettiğinde insanların enerji alanlarının gücünü artıracak teoriler geliştirdi.
nikola tesla - 16 1 295x300 - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
1930’lar-40’lar Son görüldüğünde, New York Halk Kütüphanesi’nin merdivenlerine oturmuş güvercinleri besliyordu. Hayatı, 86 yaşındayken, 7 Ocak 1943 günü bir otel odasında son buldu. Devrim niteliğindeki buluşlarını, kendisini anlayacak olan geleceğin insanlarına ithaf ederek, kendi zamanında anlaşılmayı beklemediğini söylüyordu: “Bırakın gelecek gerçeği ortaya çıkarsın ve herkesin değerini göstersin. Şimdiki zaman onların olsun, üzerinde çok çalıştığım gelecek ise tamamen benim.”
nikola tesla - nicola tesla - Hayallerin Mucidi: Nikola Tesla
Nikola Tesla

TESLA HAKKINDA AZ BİLİNEN GERÇEKLER

DOĞA AŞIĞI

Nikola Tesla, insanların doğal kaynakları umarsızca tükettiğini düşünüyor, özellikle fosil yakıtların yerine bir alternatif bulunması gerektiğini düşünüyordu. Ona göre, bu yakıtlar yüzünden gezegenimize geri dönüşü olmayacak zararlar verecektik. Bu yüzden hayatını adadığı hayallerin başına yenilenebilir ve sınırsız enerji üretmeyi koymuştu.

BÜYÜK BİR HÜMANİST

İnsan hayatının kalitesinin, finansal kazanımlar için değil, insanın mutluluğu ve refahı için artırılması gerektiğini savunuyordu. Hiçbir zaman para hırsına tutulmadı.
Tüm varlığını icatlarına harcadı. Yeni keşifler yapıp insanoğlunun yaşamını biraz daha kolaylaştırmak onun için her şeyden önemliydi.

NOBEL ÖDÜLÜNÜ REDDETTİ

1915 yılında Edison ile paylaşması için verilecek olan Nobel ödülünü reddetti. Tesla reddedince ödül Edison’a da verilmedi. Böylece o yılın ödülü, Tesla’nın buluşu olan
X-ışınları üzerinde çalışma yapan W. Henry Bragg’a gitti.

IŞIYAN ENERJİ

Tesla, elektriği kimsenin başaramadığı bir düzeyde anlamıştı. Buna “ışıyan enerji” diyordu. Bir keresinde 40 km. uzaklıktaki 200 adet ampul ve bir elektrik motorunu kablo kullanmadan çalıştırdı. Bunu nasıl yaptığı hala bilinmiyor. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü bilim insanları sadece birkaç metrelik alanda aynı şeyi yapmayı
deneyip başarısız oldular.

İlgini Çekebilir:   Uyku Nedeniyle İşe Geç Kalmaya Bulunan Etkili Çözüm

ELDEKİ AMPULÜN SIRRI

Vücudundan elektrik geçirerek elinde tuttuğu ampulü yakabiliyordu. Diğer eliyse genelde cebinde olurdu. İşin sırrı cepteki elde olmalıydı ama bu sır hiçbir zaman çözülemedi. Tesla deneylerini halka açık bir gösteri olarak sunuyordu. Belki de bu nedenle, tıpkı bir illüzyonist gibi bazı sırlarını saklı tutmayı tercih etti.

1901 YILINDA İNTERNETİ TARİF ETTİ

Wardenclyffe Kulesi ile yapmayı planladığı şeyin günümüzdeki internetten bir farkı yoktu. Bu fikri yüzünden neredeyse tüm yatırımcıları onun delirdiğini düşünüp projeden geri çekildiler. Kalan tek yatırımcısı olan J.P. Morgan’a şöyle söylemişti; “Bu teknoloji tam olarak uygulanabildiğinde, dünyanın her yerine yanıt verebilen dev bir beyne dönüşecek.”

MÜTHİŞ BİR HAFIZA

Deneylerinin tüm detaylarını defterine yazmaz, önemli kısımlarını sadece zihninde korurdu. Okuduğu kitapların hepsini ezbere biliyor, seslendirdiği bir pasajın hangi sayfada olduğunu bile söyleyebiliyordu. Fotografik hafızası öyle kuvvetliydi ki bazen icatlarının tasarımını bile sadece kafasının içinden yapıyor, sonra bir anda zihninde canlandırdığı bu modeli hayata geçirip çalıştığını görüyordu.

BAŞKA DÜNYALAR

Tesla başka dünyalarda da yaşam olduğuna inanıyordu. Henüz radyoastronomi bilimi doğmamıştı ama o radyo dalgalarını atmosferi aşacak şekilde yollamayı deniyordu. Deneylerinin detaylarını kimseyle paylaşmadı. Ancak Mars ve Venüs’ten radyo sinyalleri aldığını, şifrelerini çözdüğünü söylüyordu.

RADYO PATENTİ SORUNU

Radyo dalgalarını Tesla keşfetti ama bir zamanlar asistanı olarak yanında çalışan Marconi, patentini ondan önce almayı başardı. Marconi, Tesla’nın yakın arkadaşıydı. Bu patent sayesinde büyük bir servet kazandı. Tesla’nın ölümünden kısa süre sonra Marconi’nin patenti iptal edilip gerçek sahibine yani Tesla’ya geri verildi.

3,5 MİLYON VOLTLUK ELEKTRİKLE ÇARPILINCA

Bir deneyinde yaşanan kaza nedeniyle 3,5 milyon voltluk elektrik akımına tutulup bir süre bilincini yitirdi. O anda yaşadıklarını şu sözleriyle ifade ediyordu; “Bilincimi yitirmedim. Kendimi geçmiş, bugün ve geleceği aynı anda deneyimlerken buldum.”

BOYUT KAPISI

Tesla, manyetik alanları anladığı zaman, yüksek voltaj kullanıp uzay ve zamanı değişime uğratabileceğini anladı. Yapmayı hayal ettiği şey, diğer boyutlara bir boyut kapısı açmaktı. Bir başka deyişle; zaman yolculuğu yapmak istiyordu.

DÜNYANIN REZONANSI

Buharlı bir osilatör icat etti ve bununla yaptığı deneyler sırasında yaşadığı semtte ufak çaplı depremlere sebep oldu. Bazı evlerde eşyalar tuhaf bir şekilde havalandı. Deneyleri sırasında dünyanın rezonansını kullanıyordu. Bu titreşim frekansının bilim tarafından anlaşılması için 50 yıl geçmesi gerekti.

EINSTEIN’IN HATASI

Görelilik teorisinde bazı hatalar bulmuş, kendisinin daha dinamik bir kütleçekim teorisi üstünde çalıştığını söylemişti. Bu teoriyi hiç paylaşmadı ancak Einstein’ın teorisinde bulduğu hatalar konusunda haklı olduğu sonraki yıllarda anlaşıldı. Albert Einstein ve Nikola Tesla hiç tanışmadılar.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.