Pazar, Şubat 16, 2020

Sorunlarla Baş Etmede Analitik ve Kritik Düşünme

Editör Önerileri

Pay Gap Essay

Literature review that is *A uses the introduction. pay gap essay Every thesis collects related knowledge which should be...

Mesai Sonrası Yorgunluğu Yenmenin 5 Yolu

Yorgunluğu Yenmenin 5 Pratik Yolu Yoğun geçen mesailer, büyükşehirlerde trafik çilesi, bilgisayar ve sosyal ağlara bağlı zihinsel ve bedensel yorgunluk......

İYİLİK MELEĞİ

Adamın işi varmış, Ankara´ya gidiyormuş, Tam uçağa binerken kulağında bir ses : Binme, bu uçak düşecek! Dönmüş bakmış kimse...
kognitif - afa603cbd85c3a449efa8ed44645968d s 120 d identicon r g - Sorunlarla Baş Etmede Analitik ve Kritik Düşünme
Kişisel Başarı
2003 yılında amatör olarak başlayan ancak şu anda Türkiye'nin en kaliteli kişisel gelişim, eğitim ve psikoloji sitesi olmayı başaran www.kisiselbasari.com 'u facebook , twitter, youtube gibi sosyal ağlarda da takip edebilirsiniz. Yasal Uyarı:KiSİSELBASARİ.com da yayınlanan yazıların kaynakları yazının altında belirtilir. Ancak kişisel başarı bazı yazıları kendi düzenlemeleri ile yayınladığı için “Kaynak: www.kisiselbasari.com” şeklinde kaynak gösterilmedikten sonra yayınlanması yasaktır. Telif ihlali olduğunu düşündüğünüz görseller, videolar ve yazılar için [email protected] eposta adresine “telif ihlali” konulu bir mail atmanız yeterlidir. İçerik incelendikten sonra FSEK yasssı Ek-4. maddesi gereği 3 gün içinde siteden kaldırılacaktır. Kuruluş tarihi 26 Ağustos 2003 Kişisel Başarı markası 19/03/2008 tarihinde 2008 11724 tescil numarası ile T.C. Türk Patent Enstitüsü tarafından tescil edilmiştir
- Advertisement -

Analitik ve kritik düşünme esas olarak kognitif (bilişsel) bir yetenektir, muhakemeye dayalıdır. Analitik ve kritik düşünme sürecinde elde edilen çıkarımların uygun, geçerli ve sağlam kanıtlara dayalı olması, gelişi güzel olmaması hedeflenir.

Analitik ve kritik düşünme derinlemesine düşünmeyi, başkasına ve kendine ait düşünceleri bilinçli bir şekilde değerlendirmeyi, düşünmeye odaklanmayı gerektirir. Analitik ve kritik düşünme bir yönüyle bireyin ne yaptığı veya neye inandığıyla ilgili olarak en iyi kararı vermesidir.

Açık fikirlilik, meraklılık, güven, doğruyu arama, doğru sorular sorabilme, sistematik olabilme konularında bulunduğumuz seviyeyle orantılı olarak analitik ve kritik düşünebildiğimiz söylenebilir.

kognitif - Sorunlarla Ba   Etmede Analitik ve Kritik D      nme 2 - Sorunlarla Baş Etmede Analitik ve Kritik Düşünme kognitif - Sorunlarla Ba C5 9F Etmede Analitik ve Kritik D C3 BC C5 9F C3 BCnme 2 - Sorunlarla Baş Etmede Analitik ve Kritik Düşünme
Analitik ve kritik düşünme esas olarak kognitif (bilişsel) bir yetenektir, muhakemeye dayalıdır.

Bireyi “o birey” yapan özellikleri tanımlamak durumunda kaldığımızda çoğu zaman zorlanırız. “Kim olduğumuz”, “nasıl birisi olduğumuz”, etrafımızda “nasıl biri olarak tanındığımız”, “sorunlarla nasıl baş etmeye çalıştığımız” sorulduğunda ne tür cevaplar veririz? “Bizi biz yapan” başlıca özelliklerden birisi de aslında analitik ve kritik düşünebilme yeteneğimizdir.

Bir an için şu soruların cevaplarını düşünelim:

-İyi bir düşünceyi savunmak için zayıf fikirlere güvenmekten rahatsızlık duyar mıyız?
-Bir soruya cevap vermeye kalkışmadan önce, her zaman soruya odaklanır mıyız?
-Diğer insanlar entelektüel merakımızı ve araştırıcı kişiliğimizi takdir ederler mi?
-Mantıklıymış gibi davrandığımız halde aslında öyle olmadığımızı düşündüğümüz olur mu?
-Herkes kendi çıkarı için tartışır; biz de “herkese” dâhil miyiz?
-Kişisel harcamalarımızın dikkatlice kaydını tutmak bizin için önemli midir?
-Büyük bir kararla yüz yüze geldiğimizde, ilk önce toplayabileceğimiz tüm bilgileri toplar mıyız?
-Diğer insanların çeşitli konularda neler düşündüklerini anlamak bizim için önemli midir?
-İnandıklarımızın doğru dayanakları olmalı mıdır?
-Ulaştığımız sonuçla değil, yaptıklarımızın inandıklarımıza uygunluğuyla motive olabiliyor muyuz?
-Doğru kimden gelirse gelsin kabul etmek ve ona uygun olarak kendimizi geliştirmek konusunda yeterince istekli miyiz?
-Yapacaklarımız ve yapamayacaklarımız konusunda objektif bir gerçekçilik içinde olmaya gayret ediyor muyuz?
-Çok karmaşık bir şeyle uğraşmak zorunda kaldığımızda bu bizim için panik zamanı mıdır?
-Dört lehte, bir aleyhte görüş varsa lehte olan dört görüşe mi katılırız?
-Kendi fikirlerimizi tartışırken tarafsız olmamız mümkün müdür?
-Görüşlerimizi destekleyecek gerçekleri ararız; peki ya desteklemeyenleri?
-Çelişkili bir durumla karşılaştığımızda fikrimizi genellikle en son konuştuğumuz kişi mi belirler?
-Her şey göründüğü gibi midir?
-Sorunları çözmenin en iyi yolu, cevabı başkasından istemek midir?
-İyi bir gözlemden sonra mı kararlarımızı veririz?
-“Yıkanlar hatır-ı na-şadımı ya Rab şad olsun, Benim-çün na-murad olsun diyenler ber-murad olsun” diyebiliyor muyuz?

Bu sorulara verdiğimiz doğru cevaplar aslında analitik ve kritik düşünme yeteneğimizin düzeyini belirler.

Başa çıkma, bireyin kendisi için stres ya da çatışma oluşturan olay ya da etkenlere karşı direnmesi ve bu durumlara karşı dayanma amacıyla gösterdiği bilişsel, duygusal ve davranışsal tepkilerin tümüdür. Başa çıkma tutumlarını; sorun çözmeye yönelik olanlar, emosyon odaklı olanlar, aktif olanlar, pasif olanlar, uyuma yönelik olanlar ve uyuma yönelik olmayanlar şeklinde sınıflandırabiliriz.

Analitik ve kritik düşünme ile sorun çözme arasında bir paralellik olduğu dikkat çekmektedir. İnsanların karşılaştıkları sorunlarla baş etmelerinin çok sayıda yolu olabilir.

Aşağıda kişilerin en sık başvurdukları baş etme yolları sıralanmıştır:

  • Pozitif yeniden yorumlama ve gelişme
  • Zihinsel boş verme
  • Soruna odaklanma ve duyguları açığa vurma
  • Yararlı sosyal destek kullanımı
  • Aktif başa çıkma
  • İnkâr
  • Dini olarak başa çıkma
  • Şakaya vurma
  • Davranışsal olarak boş verme
  • Geri durma
  • Duygusal sosyal destek kullanımı
  • Madde kullanımı
  • Kabullenme
  • Diğer meşguliyetleri bastırma
  • Plan yapma

kognitif - psikolojiksorunlar - Sorunlarla Baş Etmede Analitik ve Kritik Düşünme kognitif - psikolojiksorunlar - Sorunlarla Baş Etmede Analitik ve Kritik Düşünme
İnsanların karşılaştıkları sorunlarla baş etmelerinin çok sayıda yolu olabilir.

Bu baş etme yollarının bir kısmı adaptif diğerleri maladaptiftir. Bir üniversite örnekleminde yakın zamanda yaptığımız bir çalışmada baş etme yolları ile analitik kritik ve düşünme eğilimi arasındaki ilişki araştırıldı. Baş etme yollarının değerlendirilmesinde COPE, analitik ve kritik düşünme eğiliminin belirlenmesinde ise Kalifornia Analitik ve kritik Düşünme Eğilim Ölçeği kullanıldı.

Bu ölçek aracılığıyla analitik kritik düşünmenin şu alt boyutları değerlendirilebilmektedir:

  • Analitiklik
  • Açık Fikirlilik
  • Meraklılık
  • Kendine Güven
  • Doğruyu Arama
  • Sistematiklik

Pearson korelasyon analizi sonuçları adaptif olan baş etme yöntemleriyle (pozitif yeniden yorumlama ve gelişme, dini olarak başa çıkma, aktif başa çıkma, duygusal sosyal destek kullanımı gibi) pozitif yönde anlamlı korelasyonlar gösterirken; maladaptif olan baş etme yöntemleriyle (davranışsal olarak boş verme ve madde kullanımı gibi) analitik ve kritik düşünme eğilimi arasında anlamlı korelasyon bulunmadığını gösterdi.

Analitik ve kritik düşünme doğru soruları sorabilmeyi gerektirir. Farklı psikososyal yüklenme durumlarında doğru soruların sorulabilmesi ve buna uygun cevapların bulunabilmesi sorunlarla baş etmede kullanılan yöntem ve davranış biçimlerinin de yönünü belirler.

Bir sorun ya da durumla karşılaşıldığında şu soruları sormak önemlidir:

  • Sorun tam olarak nedir?
  • Eldeki kanıtlar nelerdir?
  • Kanıtlar ne kadar iyi ve yeterlidir?
  • Çatışmalar ve faraziyeler nelerdir?
  • İddialar nelerdir?
  • Muhakemede uydurma ya da sapmalar var mı?
  • Alternatifler var mı?
  • Gözlemler yeterlimidir?

Sonuç olarak, analitik kritik düşünme yeteneği sorunlarla baş etmede olumlu yöntem ve davranış biçimlerinin kullanılabilmesi için önemlidir. Aynı zamanda sorun çözme ve karar verme süreçlerinin daha iyi gerçekleşmesini kolaylaştırır. Başka bir deyişle sorun çözmede ve baş etmede analitik ve kritik düşünme, kognitif süreçlerle duygusal süreçlerin tam olarak entegrasyonunu sağlayan bir araçtır. Duygusal davranmakla makul olanı yapmak arasındaki sınırın zorlandığı durumlarda devreye girerek sorunun üstesinden gelmede önemli bir yardımcıdır.

- Advertisement -

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya girin

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

- Advertisement -kognitif - mutlu   ocuk kare - Sorunlarla Baş Etmede Analitik ve Kritik Düşünme

Yeni İçerikler

Satış Konusunda Yapılmaması gereken 6 Hata

Yapılan araştırmalar sonucunda dünyanın “En İyi Satıcıları” ve “İyi Satıcılar” arasında en önemli fark; İyi Satıcılar başarılı, ama sadece...

Meslek Hastalığı Nedir?

İş yerinde çeşitli etkenlerin oluşturduğu hastalıklara meslek hastalığı deniyor. İş yerinde mevcut insan sağlığına zararlı olan kimyasal maddelerin, fiziksel ve biyolojik etkenlerin meydana getirdiği...

Depresyon Hareketsiz Çocuklarda Daha Yüksek

Çocuklarımız hareketsiz... Televizyon, telefon karşısında hayatları geçiyor. Bu hareketsizlik çocuklarda depresyon ihtimalini artıyor. İşte bilimsel araştırmalar. Londra Üniversitesi'nden...

Hayır Demek Neden Bu Kadar Zor?

"Hayır diyememek, pek çok kişinin gün içerisinde yaşaması oldukça muhtemel olan yaygın bir problemdir. Özellikle karşımızdaki kişi yakın ilişkilerimizin olduğu biriyse hayır...

Kişisel Gelişim Nedir? Sorusunun Cevabı

Kişisel gelişim nedir? Son günlerde ne de çok duyar olduk değil mi bu “kişisel gelişim” çığlığını. Herkes, her...

Bu İçerikleri de Beğeneceksiniz

- Advertisement -