Yaşlanırken Beyninizi Nasıl Koruyabilirsiniz?

0

- beyin nasil calisiyor - Yaşlanırken Beyninizi Nasıl Koruyabilirsiniz?Yaşlanmaya karşı beyin sağlığınızı korumanın en iyi yolu, inanmayacaksınız ama “egzersiz yapmak”. Nöronlar (sinir hücreleri) işlerini düzgün yapabilmeleri için desteğe ihtiyaç duyarlar, çünkü, yaşla birlikte dolaşım sistemi beyne oksijen ve glukoz taşıyan kan akışını yavaşlatabilir. Dolayısıyla, kalp atımını hızlandıran tipte düzenli egzersiz, yaşamın ilerleyen dönemlerinde bilişsel yeteneklerinizi korumanın en faydalı yollarından biridir.

Düzenli egzersiz yapan atletik yapıdaki yaşlı bireyler, hareketsiz bir yaşam sürdüren akranlarına göre, yürütücü bilişsel işlevlerde çok daha iyidirler. Bu ilişki, daha sağlıklı insanların daha aktif olmasına bağlanabilir ama aslında neden bu değildir. Aktif olmayan insanlar daha çok egzersiz yaptıklarında, 70li yaşlarda olsalar bile, yürütücü işlevleri sadece birkaç hafta içerisinde daha iyileşir. Etkili olabilmesi için, egzersizin 30 dakikadan fazla olmak üzere, haftada birkaç kere yapılıyor olması gerekir ama çok ağır olması gerekmez (ör, hızlı yürüme olabilir). Cinsiyete göre bakıldığında ise, kadınların erkeklere göre egzersizden daha fazla faydalandıkları gözlenmektedir.

Peki egzersiz beyne nasıl yardımcı olur? Egzersizin beyne ve bilişsel işlevlere olan olumlu etkisi çeşitli şekillerdedir. Örneğin, insanlarda, fitness yapmak, yaşla birlikte kendini gösteren kortical hacmin gerilemesini yavaşlatmaktadır. Labarotuvar hayvanlarında ise, egzersiz, oksijen ve glukozun korunmasını sağlayan beyindeki küçük kılcal damarların sayısını arttırmaktadır. Ayrıca egzersiz,dentrit ve sinapsların (sinirsel iletimi sağlayan yapılar) gelişimini destekleyen, sinaptik plastisiteyi arttıran ve hipokampüste yeni nöronların oluşumunu sağlayan büyüme faktörü (büyüme fraksiyonu) proteinlerin salınımını sağlar. Hangisinin en önemli olduğu bilinmemekle birlikte, egzersizin bu etkilerinden her biri bilişsel performansı arttırır.

Normal yaşın ötesinde, egzersiz ayrıca yaşamın ileri dönemlerindeki demans riskini de azaltmaktadır. Düzenli olarak egzersiz yapan orta yaşlı kişilerin, yapmayanlara göre sadece üçte biri 70li yaşlarında Alzheimer olmaktadırlar. Kişiler 60lı yaşlarında bile egzersize başlasalar bu riski yarıya indirebilirler.

Kaynak: Sandra Aamodt, PhD and Sam Wang, PhD,Welcome to Your Brain: Why You Lose our Car Keys but Never Forget How to Drive and Other Puzzles of Everyday Life,p. 89-90